A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

Jarząb Pospolity - Krzew ten, pospolity w całym kraju, może osiągać nawet kilkanaście metrów wysokości.
Rośnie w lasach i parkach. Sadzi się go przy drogach i przy ulicach miast jako roślinę ozdobną. Kwiaty ma drobne, kremowe, zebrane w baldachy. Zakwita w maju lub czerwcu. Czerwone owoce dojrzewają od lipca do listopada.

Inne nazwy: jarzębina, jarzębina pospolita, jarząb, jarząbek.

Surowce lecznicze:

W celach leczniczych zbiera się kwiaty i owoce, czasem liście.

Substancje lecznicze:

Kwiaty jarzębiny zawierają kwasy organiczne jak jabłkowy, cytrynowy, bursztynowy, winowy, sorbowy, parasorbowy, karotenoidy, substancje gorzkie, garbniki, związki cukrowe i dość dużo witaminy C-, ślady olejku eterycznego.

Zbiór i konserwacja:

Kwiaty zbiera się zrywając całe kwiatostany w początkowym okresie kwitnienia. Suszyć należy w miejscach ocienionych, przewiewnych i dopiero po wysuszeniu odrywać szypułki.

Owoce jarzębiny, początkowo żółte, po dojrzeniu stają się czerwone. Należy je zrywać tylko dojrzałe i po oberwaniu z szypułek suszyć rozkładając cienką warstwą w pomieszczeniach ocienionych, przewiewnych lub w suszarniach w temperaturze do 60°C.

Działanie: moczopędne, przeciwzapalne, przeciwszkorbutowe.

Związki czynne zawarte w jarzębinie zwiększają wydzielanie moczu i dezynfekują drogi moczowe. Są korzystne w przypadkach stanów zapalnych żył kończyn dolnych i górnych oraz żylaków odbytu (hemoroidów). Działanie ściągające jest korzystne również w nieżytach żołądka, dwunastnicy i jelita cienkiego. Ponadto jarzębina może być stosowana w chorobach wątroby, pęcherzyka żółciowego. Duża zawartość witaminy C sprawia, że owoce jarzębiny są bogatym źródłem tej witaminy i mogą być używane dla uzupełnienia jej niedoborów. Spożywanie jednak surowych owoców jarzębiny może skończyć się wymiotami lub biegunką, bo zawarty w nich kwas parasorbowy ma takie działanie. Kwas ten rozkłada się łatwo w czasie gotowania i suszenia. Jeśli będziemy więc zalewać owoce jarzębiny alkoholem, trzeba przedtem sparzyć je wrzątkiem.

Kwiaty jarzębiny są stosunkowo słabo przebadane, wiadomo tylko, że mają słabe działanie moczopędne i rozwalniające, są przez medycynę ludową polecane w zaparciach u dzieci. Zwykle kwiaty są dodawane do mieszanek ziołowych.