A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

---

ZATWARDZENIE

zaparcie, obstrukcja; utrudnione lub zbyt rzadkie oddawanie stolca (mniej niż raz na dobę), spowodowane spowolnionym przesuwaniem się mas kałowych i w konsekwencji zwolnieniem ruchów perystaltycznych jelit ze zwykle towarzyszącym mu złym samopoczuciem, (ból głowy, nudności, brak apetytu). Występuje czasem u osób zdrowych spożywających pokarmy z małą zawartością płynów i błonnika, prowadzących siedzący tryb życia, u osób w podeszłym wieku, noworodków oraz u kobiet w zaawansowanej ciąży. Zaparcie może być również wywołane przyczynami: czynnościowymi (zaparcia atoniczne u osób w podeszłym wieku, choroby gorączkowe, zaparcia spastyczne); mechanicznymi (niedrożność jelit), toksycznymi (zatrucie ołowiem i arsenem). Z. często towarzyszy zaburzeniom czynnościowym jelita grubego, (u kobiet, jako tzw. zaparcie nawykowe). Jedną z najczęstszych przyczvn Z. jest brak prawidłowego odruchu pobudzenia wypróżniania (defekacji) przez masy kałowe w prostnicy zwykle zjawisko to występuje u osób wstrzymujących oddawanie stolca mimo istniejącego parcia. Prostymi środkami przeciwdziałającymi zaparciom są: ruch, pożywienie z dużą zawartością błonnika, niehamowanie odruchu wydalania. Na wydalanie stolca (regulująco) mogą wpływać spożywane (na czczo bądź przed snem): niewielka ilość wody, masła, miodu, soku z kwaśnej kapusty lub aloesu, pomocne są również czopki glicerynowe. Zabiegiem ułatwiającym wydalanie stolca jest lewatywa. W leczeniu objawowym stosuje się środki przeczyszczające, których jednak nie należy zbyt pochopnie stosować.