A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

---

WYSIŁEK FIZYCZNY

każda czynność związana z pracą mięśni szkieletowych, w których zachodzi większość procesów metabolicznych naszego organizmu. W zależności od rodzaju skurczów mięśni wyróżnia się: wysiłki dynamiczne, w których mięśnie kurcząc się zmieniają swoją długość i wykonują pracę w znaczeniu fizycznym (skurcze izotoniczne lub auksotoniczne) oraz wysiłki statyczne, w których wzrasta napięcie mięśni (skurcze izometryczne). W warunkach naturalnych W. mają charakter mieszany, obejmujący fazę statyczną i dynamiczną w czynności tej samej grupy mięśni. Jako W. mieszany określa się też taki jego typ, w którym jedna grupa mięśni obciążona jest statycznie, a druga w tym czasie wykonuje pracę dynamiczną (np. chód lub bieg z utrzymywaniem w ręce ciężaru). Jeśli opór zewnętrzny jest większy.' niż siła wywierana przez mięśnie, np. podczas po-wstrzymywania spadającego ciężkiego przedmiotu lub schodzenia po schodach, mięśnie ulegają wydłużeniu w czasie skurczu, a pracę wykonywaną przez mięśnie przy takich W. określa się jako ujemną. W zależności od wielkości zaangażowanych grup mięśni W. można podzielić na ogólne, w których bierze udział co najmniej 30% całkowitej masy mięśni (np. obie kończyny dolne), i miejscowe angażujące mniejszy procent muskulatury. W zależności od czasu trwania rozróżnia się wysiłki krótkotrwałe (do 15min.), o średnim czasie trwania (15-30 min.) i wysiłki długotrwałe (ponad 30 min.). Ponadto w zależności od intensywności rozróżnia się W. o rożnym stopniu ciężkości. Zwykle miarą ich intensywności jest całkowity wydatek energii w jednostce czasu lub odpowiadająca mu objętość tlenu pobranego z wdychanego powietrza. Najczęściej oblicza się, jaki procent indywidualnej wartości maksymalnego tempa pobierania tlenu (V02max), zwanego też pułapem tlenowym danego człowieka, stanowi aktualne zapotrzebowanie na tlen.