SERCE

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z


SERCE

narząd leżący w klatce piersiowej, wciśnięty między płuca i część śródpiersiową, w której leży tchawica, przełyk, duże naczynia krwionośne, węzły chłonne. S. ma zaledwie wielkość zaciśniętej pięści i u dorosłego człowieka waży około 310 gramów. S. leży we własnej, wilgotnej komorze - jamie osierdzia. Od strony brzusznej oddzielone jest warstwą silnego mięśnia oddechowego - przeponą. S. zbudowane jest z mięśni poprzecznie prążkowanych, co umożliwia jego skurcz i rozkurcz (diastole) z następowym przesunięciem krwi przez układ krążenia. Jego włókna mają kształt wstęgi, zawierają pojedyncze jądro i są mniejsze niż włókna mięśni szkieletowych. Skracanie się mięśnia sercowego i wytworzenie jego siły regulowane jest liczbą jonów wapnia, wchodzących i wychodzących z komórki mięśniowej i jego wymiany z jonami sodu. Wypełnienie serca krwią podlega kontroli fizjologicznej, stanowi ważny czynnik kontrolujący siłę skurczu mięśnia sercowego. S. składa się z 4 jam wypełnionych krwią w tym dwóch przedsionków, w jego górnej części i dwóch komór, tworzących jego podstawę. Na powierzchni S. widoczne są duże naczynia krwionośne prowadzące krew do serca i z serca oraz naczynia wieńcowe, odpowiedzialne za odżywianie mięśnia sercowego. S. można sobie wyobrazić jako zespół dwu pomp, na które składają się komora prawa i lewa połączone z krążeniem płucnym i obwodowym. Serce do swojej prawidłowej pracy wymaga sprawnego działania układu zastawek. Każda komora serca zaopatrzona jest w dwie zastawki odpowiedzialne za jednokierunkowy przepływ krwi. Zastawki przedsionkowo-komorowe, czyli żylne, oddzielają przedsionki od komór serca, natomiast zastawki półksiężycowate, aortalna i płucna, znajdują się przy wyjściu naczyń z każdej z komór. Prawa zastawka przedsionkowo-komorowa zwana jest inaczej trójdzielną, lewa dwudzielną mitralną. Obie zastawki przyczepiają się do pierścieni włóknistych okalających ujścia przedsionkowo-komorowe i oddzielających mięśniówkę przedsionka od mięśniówki komory. Zastawka trójdzielna składa się z trzech płatków - przedniego, tylnego i przyśrodkowego, z których przedni jest zwykle największy a przyśrodkowy najmniejszy. Na zastawkę mitralną składają się dwa płatki -większy płatek przedni i mniejszy płatek tylny. Poszczególne płatki zastawki w pobliżu przyczepu do pierścienia włóknistego łączą się. Część obwodowa płatków jest grubsza, część środkowa cieńsza. Każdy płatek ma dwie powierzchnie - jedną skierowaną do przedsionka, drugą w stronę komory oraz dwa brzegi. Do wolnego brzegu płatków dochodzą delikatne pasemka struny ścięgniste, które umocowują i napinają płatki. Struny ścięgniste swym drugim końcem przyczepiają się do mięśni brodawkowatych lub beleczek mięśniowych położonych w ścianie komory. Każde ujście tętnicze prowadzące z komór do wielkich tętnic, aorty i pnia płucnego, zamknięte jest trzema płatkami półksiężycowatymi tworzącymi odpowiednio zastawkę pnia płucnego i zastawkę aorty. Płatki tych zastawek mają kształt gniazd jaskółczych, które są przyczepione do ścian tętnic. Każdy płatek ma włóknisty zrąb tkanki łącznej pokryty od strony komory wsierdziem, a od strony naczynia jego błoną wewnętrzną. Obie zastawki przedsionkowo-komorowe otwierają się podczas rozkurczu komór, aby umożliwić ich wypełnienie i zamykają podczas skurczu komór. W ten sposób zapobiegają cofaniu się krwi z komór do przedsionków. Skurcz mięśniówki komór powoduje zwiększenie ciśnienia wewnątrz komory i następowe otwarcie zastawek półksię-życowatych. W chwili rozkurczu komór płatki półksiężycowate wypuklają się ku komorom a wolne brzegi stykają się ze sobą zapobiegając wstecznemu przepływowi krwi. Prawa komora pompuje dużą objętość krwi do krążenia płucnego pod niskim ciśnieniem. Lewa komora pompuje krew do dużego krążenia. Ze względu na połączenie dużego i małego krążenia obie komory muszą przepompowywać tę samą objętość krwi w określonym odstępie czasu tzn., że przepływ krwi przez płuca musi być równy przepływowi krwi przez krążenie duże. Ilość krwi przepływającej przez każdą komorę w czasie jednej minuty nazywamy objętością minutową serca. I ilość krwi wyrzucana w czasie jednego skurczu przez każdą komorę serca wynosi około 70 ml. Czynność serca w spoczynku to około 70-75 skurczów na minutę. Można, więc wyliczyć, że w czasie jednej minuty przepompowywane jest przez serce około 51 krwi. Częstość skurczów serca regulowana jest przez układ nerwowy i w zależności od pobudzenia włókien współczulnych następuje przyśpieszenie
czynności serca lub przywspółczulnych - zwolnienie czynności serca. Objętość wyrzutowa serca (jednego skurczu) zależna jest od kurczliwości komór, ciśnienia tętniczego krwi, objętości krwi w komorze na początku skurczu. Do niewydolności serca z przeciążenia dochodzi, gdy objętość minutowa jednej lub obu komór jest niewystarczająca do zaspokojenia potrzeb organizmu. Przyczyną niewydolności mogą być choroby zmniejszające kurczliwość mięśnia sercowego (zapalenie mięśnia sercowego, Ch. zastawek). Zmiany te mogą być następstwem zwiększonego obciążenia serca przez zwiększone ciśnienie lub objętość krwi. Czynność serca regulowana jest przez układ bodźcowo przewodzący serca. Składa się na niego węzeł zatokowo przedsionkowy (węzeł Keitha-Flacka) leżący przy ujściu żyły głównej górnej do prawego przedsionka, jest on fizjologicznym rozrusznikiem serca. Węzeł ten stymuluje czynność komór w granicach 90-120 impulsów na minutę. Częstość ta jest większa u ludzi młodych i zmniejsza się z wiekiem. Na węzeł zatokowy wpływają hormony tarczycy, adrenalina, noradrenalina, podwyższona temperatura ciała. Z węzła zatokowo-przedsionkowego drogą międzyprzedsionkową (pęczkiem Bachmanna)
bodźce przechodzą do lewego przedsionka, dzięki czemu oba przedsionki kurczą się jednocześnie. W pobliżu zastawki trójdzielnej, w przegrodzie między przedsionkowej, podwsierdziowo, leży węzeł przedsionkowo-komorowy. Stanowi on, w warunkach fizjologicznych jedyną drogę rozprzestrzeniania się pobudzenia z przedsionków do komór serca. Przedsionek i komory oddziela pierścień włóknisty zastawki przedsionkowo-komorowej. Impulsy przewodzone są przez wyspecjalizowane włókna zwane pęczkiem Hisa. Stanowią one przedłużenie węzła przedsionkowo-komorowego. Pęczek Hisa dzieli się na dwie odnogi - prawą i lewą. Przebiegają one wzdłuż przegrody międzykomorowej. Mięsień sercowy działa jako pompa ssąco-tłocząca dzięki, pulsacyjnie następujących po sobie, skurczom i rozkurczom włókien mięśniowych. Mechanizm ten zapewnia prawidłowy obieg krwi w ustroju. Serce wytwarza pole elektryczne będące sumą potencjałów wielu włókien nerwowych. Rejestrowane potencjały powierzchniowe włókien są wykorzystywane w badaniach elektrokardiograficznych. EKG reprezentuje tylko część całkowitej aktywności elektrycznej serca. Do badania serca wykorzystuje się osłuchiwanie serca. Przepływ krwi przez jamy serca można podzielić na kilka okresów, od swobodnego napełnienia komór serca, przez skurcz przedsionków zwiększających objętość komór o 20%, do fazy skurczu komór, zamknięcia zastawek przedsionkowo-komorowych (powstania I tonu serca) aż do fazy późno skurczowej doprowadzającej do wyrzutu krwi do dużych naczyń. W tym okresie powstaje II ton serca. Ton serca III może fizjologicznie powstawać u ludzi młodych. Szmery serca powstają w następstwie zaburzonego przepływu krwi przez ujścia przedsionkowo-komorowe, ujścia tętnicze lub nieprawidłowe połączenia między naczyniami tętniczymi a jamami serca. Szmery słyszalne między I a II tonem serca nazywane są szmerami skurczowymi, a między II i I tonem rozkurczowymi. W wyniku zaburzeń rozwoju serca w życiu płodowym powstają wady serca. Są one następstwem defektów genetycznych, toksycznego działania leków, zakażeń wirusowych (różyczka), chorób matki, między innymi cukrzycy, alkoholizmu, tocznia układowego. Do zaburzeń rozwoju serca dochodzi najczęściej między 3 a 8 tygodnia życia płodowego. Wady wrodzone serca dzieli się, w zależności od zmian anatomicznych, na wady serca z przeciekiem, bez przecieku, wady sinicze, okresowo sinicze i nie sinicze. Wady serca nabyte powstają najczęściej w następstwie choroby reumatycznej i uszkodzenia aparatu zastawkowego serca. Wady zastawek należą do najczęstszych wad serca. Obecnie wszczepia się zastawki sztuczne, biologiczne (spreparowane z tkanek zwierzęcych) i ludzkich (homogennych). W Polsce przeprowadza się około 3000 operacji zastawek serca rocznie. Kształt serca ulega zmianie w zależności od toczących się w nim procesów chorobowych. W przypadku niewydolności i rozstrzeni lewej komory dochodzi do powiększenia się sylwetki serca w lewo, przy zachowanej wyraźnie talii serca. Sylwetka serca mitralna, w wadzie zastawki dwudzielnej charakteryzuje się powiększeniem lewego przedsionka, poszerzeniem pnia płucnego, przerostem i poszerzeniem prawej komory z zatarciem talii serca.








Zobacz również, zioła SERCE:




Strona niezależnego Dystrybutora nie jest własnością firmy Akuna Polska Sp. z o.o., która nie
ponosi odpowiedzialności za informacje na niej podane.