A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

---

SCHIZOFRENIA

igr. schisis - rozszczepienie); choroba psychiczna z utratą zwartości struktury osobowości i rozszczepieniem myślenia, uczuć i przeżyć. Chory traci poczucie rzeczywistości, staje się całkowicie niedostosowany do otoczenia. Powstaje w wyniku działania czynników biologicznych i psychologicznych. Często występuje rodzinnie, najczęściej między 20 a 40r.ż. W zależności od przeważających objawów wyróżnia się postać hebefreniczną, katatoniczną, paranoiclalną oraz prostą. Postać hebefreniczną (hebefrenia, zespół hebefreniczny) charakteryzuje się błazeńskim zachowaniem, często z postępującym zamykaniem się w sobie (autyzm). Najczęściej rozpoczyna się w wieku młodzieńczym. Niekiedy obserwuje się urojenia. Postać katatoniczną (katatonia, zespół katatoniczny) cechuje się zaburzeniami ruchowymi manifestującymi się ze-sztywnieniem mięśniowym, znieruchomieniem, czasami całkowitym. Charakterystyczną cechą jest tzw. giętkość woskowa i mutyzm (niemożność mówienia). Zachowanie tych chorych cechuje negatywizm, oporna postawa wobec wszystkich poleceń i nakazów. Postać paranoidalna charakteryzuje się rozbudowanym i złożonym systemem urojeń (np. prześladowczych i czasami halucynacjami (zwykle słuchowymi). Urojenia są czasami na tyle skomplikowane, że stają się zrozumiałe tylko i wyłącznie dla chorego. Postać prosta (rezydualna) jest najuboższa objawowo, często oznacza powolny rozwój niezdolności przystosowania się, ogólny spadek wydolności, typowe zaburzenia myślenia i uczuciowości. Można zauważyć dziwaczne zachowania, brak harmonijności ruchów, mimiki, obojętność, zaniedbanie wyglądu, higieny, chłód. Niekiedy dłuższy czas utrzymują się szczególne uzdolnienia i talenty. Postać ta jest bardzo trudna do zdiagnozowania, występuje stosunkowo rzadko, łatwo ją pomylić z innymi zaburzeniami. Rozpoznanie ustala się na podstawie tzw. objawów pierwotnych, jak: halucynacje, urojenia, omamy, dezorganizacja, zaburzenia tożsamości. Poczucie bezradności i osamotnienia prowadzi do zobojętnienia, ucieczki we własny, zamknięty świat. Choroba przebiega na ogół z okresami remisji i nawrotów. Kompleksowe leczenie prowadzone pod kontrolą psychiatry może przynieść dobre wyniki, a remisja możliwa jest na każdym etapie choroby.