A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

---

PRZECIĄŻENIE

stan, w którym wypadkowa sił grawitacji i sił bezwładności przewyższa ciężar danego ciała na Ziemi. Siła grawitacyjna, jako istotny czynnik środowiska, wywarła istotny wpływ na kształtowanie się kośćca, postawę człowieka i położenie jego środka ciężkości. Jest czynnikiem stałym, nie wymaga naszej kontroli i jest podstawą orientacji o położeniu ciała, z zwłaszcza głowy w przestrzeni. R są przyczyną zmian biologicznych. Krótkotrwałe, niewielkie przeciążenia występujące np. w sporcie nie wywołują większych zmian w organizmie. Niebezpieczne są natomiast poważne R wynikające z przyspieszenia bądź opóźnienia występujące w poważnych wypadkach komunikacyjnych i upadkach z dużej wysokości. Przyspieszenia występujące wskutek sił bezwładności prowadzić mogą do uszkodzenia narządów wewnętrznych, złamań kości itp. Sama szybkość nie jest czynnikiem szkodliwym. Powtarzające się duże przyspieszenia (np. u pilotów wojskowych) powodują adaptację receptorów błędnika i tolerancję na R, co objawia się zmniejszeniem zaburzeń związanych z przemieszczeniem płynów ustrojowych i niedokrwieniem. Przyspieszenie rzędu 3-8 C (piloci) powodują przemieszczane wolno zawieszonych narządów i zmianę rozmieszczenia płynów ustrojowych, głównie krwi. Jej przemieszczenie powoduje niedokrwienie jednych narządów, a przekrwienie innych. R poziome są najmniej szkodliwe (od mostka do kręgosłupa), natomiast przyspieszenia działające w kierunku od nóg do głowy (-Gz) następuje zwiększenie ciśnienia w naczyniach głowy, bóle głowy, zaburzenia oddychania i rytmu serca, pękanie naczyń włosowatych. Przy odwrotnym kierunku (+Gz)
pojawiają się zaburzenia wzrokowe z widzeniem lunetowatym, aż do zaniewidzenia, utrata przytomności. R może dotyczyć poszczególnych narządów np. serca czy mięśni, jeśli natężenie wykonywanej pracy przekracza ich możliwości. W takiej sytuacji dochodzi do niewydolności narządu lub jego uszkodzenia, w powyższych przypadkach np. zawał serca lub zerwanie mięśnia. R kości może spowodować jej złamanie tzw. zmęczeniowe (choroba rekrutów).

Zobacz również, zioła PRZECIĄŻENIE:

• Konwalia Majowa