A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

---

PRAGNIENIE

instynkt o pierwszoplanowym znaczeniu dla przeżycia jednostki. Wyzwolenie pragnienia zakończone piciem wody wymaga pobudzenia odpowiednich receptorów, układów motywacyjnych oraz wykonania złożonego aktu ruchowego. Stąd też układ R jest rozbudowaną siecią neuronów w skład, którego wchodzi wiele struktur z różnych pięter ośrodkowego układu nerwowego. Do szczególnie ważnych okolic należą: kora układu limbicznego, podwzgórze, ciała migdałowate, gałka blada, istota czarna itd. Podstawowym bodźcem aktywującym R i wydzielanie wazopresyny do krążenia ogólnego i wrotnego przysadki jest zwiększenie
osmolalności i będące tego wynikiem pobudzenie neuronów osmowrażliwych ośrodkowego układu nerwowego (głównie w podwzgórzu). Zwiększenie wypełnienia krwią serca i początkowego odcinka naczyń płucnych oraz wzrost ciśnienia tętniczego hamują wydzielanie wazopresyny i R Receptory jamy ustnej, naczyń układu wrotnego wątroby i mechanoreceptory przewodu pokarmowego odgrywają rolę mierząc objętość wody i ładunek osmotyczny wchłaniany z przewodu pokarmowego i przesyłając informację do układu R w mózgu. Tu przeprowadzona analiza bodźców decyduje czy wymagane jest wchłonięcie dodatkowej porcji wody. Nad-mierne pragnienie może być spowodowane nerkową utratą wody, pozanerkową utratą wody, niedostateczną podażą wody, zatruciami i niektórymi lekami. Częstomocz jest typowym objawem w cukrzycy, moczówce prostej, szpiczaku mnogim, przerzutach nowotworowych do kości, nadczynności przytarczyc, hipokaliemii. Wśród przyczyn pozanerkowej utraty wody będących przyczyną nadmiernego pragnienia to głównie: silne wymioty, przewlekłe biegunki, gorączka, oparzenia, zlewne poty, rozległe obrzęki i wysięki, niedrożność jelita grubego, nadczynność tarczycy. Niedostateczna podaż wody występuje w przypadku zaburzeń połykania, zwężeniach przełyku, porażeniach mięśni przy zatruciu jadem kiełbasianym.

Zobacz również, zioła PRAGNIENIE:

• Mięta Pieprzowa