A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

---

PLAZMINA

fibrynolizyna; enzym katalizujący reakcję rozkładu włóknika. Powstaje z nieczynnego prekursora osoczowego plazminogenu (glikoproteiny wytwarzanej w wątrobie, nerce i niektórych granulocytach), w wyniku jego częściowego trawienia przez enzymy (aktywatory plazminogenu). R rozkłada włóknik początkowo do dużych fragmentów (X i Y), a w dalszej kolejności do mniejszych (D i E). Fragmenty te zwane produktami degradacji fibryny krążą w postaci rozpuszczalnej w surowicy krwi. Ich wykrywanie metodami laboratoryjnymi jest podstawą diagnostyki procesów zakrzepowych toczących się w ustroju. Aktywatory plazminogenu uwalniane są z naczyń (droga wewnętrzna) i z uszkodzonych tkanek (droga zewnętrzna). Tkankowy aktywator plazminogenu (podstawa fizjologicznej aktywacji krzepnięcia) jest słabo działającym enzymem uwalnianym przez śródbłonek naczyniowy, lecz ulega aktywacji po kontakcie ze złogami włóknika (fibryny). Innym aktywatorem jest urokinaza, której część aktywuje plazminogen w obecności włóknika, a część wykazuje silne działanie samodzielne. Niefizjologicznym aktywatorem plazminogenu jest np. streptokinaza, będąca produktem bakteryjnym (znalazł zastosowanie w terapii ostrych stanów zakrzepowych). W osoczu znajdują się także inhibitory (substancje hamujące) plazminogenu, spowalniające proces fibrynolizy (antyplazmina). Wrodzony lub nabyty niedobór antyplazminy prowadzi do masywnych krwotoków.