A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

---

PIROGENY

substancje wywołujące gorączkę; mogą one być pochodzenia wewnętrznego (endogenne) oraz zewnętrznego (egzogenne). Większość egzogennych to mikroorganizmy, ich produkty i toksyny (np. lipopolisacharydy bakterii Gram-ujemnych i toksyna gronkowcowa). Wywołują one gorączkę poprzez wpływ na uwalnianie R endogennych, będących polipepfydami wytwarzanymi przez różne komórki człowieka (głównie monocyty makrofagi). R endogenne wywołują reakcje metaboliczne w ośrodku termoregulacji w podwzgórzu. Podstawową rolę w tym procesie pełni prostaglandyna E,. Do najlepiej zbadanych R endogennych (endogenne pirogenne cytokiny) zalicza się: interleukinę-1, TNF, interleukinę-6, interferon-a. Poza makrofagami cytokiny wytwarzane są też przez inne komórki: keratynocyty, śródbłonek, limfocyty B, glej itcl.