PAMIĘĆ

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z


PAMIĘĆ

sposób gromadzenia informacji w mózgu i przywoływania ich w razie potrzeby. Jest podstawą procesu uczenia się, a tym samym przystosowania się do otoczenia. Istnieją trzy rodzaje pamięci: sensoryczna (ikoniczna, natychmiastowa), krótkotrwała i długotrwała. Pamięć sensoryczna polega na krótkotrwałym przechowywaniu doświadczeń zmysłowych; ślad po zadziałaniu bodźca utrzymuje się bardzo krótko. Jest ona niezwykle pojemna i może przechowywać ogromną ilość informacji, lecz giną one po upływie zaledwie 1 sek. Ważną składowa R sensorycznej jest uwaga. W każdej chwili bombardowani jesteśmy tysiącami bitów informacji zmysłowych. Te spośród nich, które przyciągają naszą uwagę są rejestrowane w R sensorycznej. Z chwilą, gdy określona informacja trafia do R sensorycznej, rozpoczyna się proces rozpoznawania I Identyfikowania bodźców. Identyfikacja i rozpoznanie znaczenia informacji z R sensorycznej wymaga odniesienia przeżywanej właśnie sytuacji do wcześniejszych doświadczeń i posiadanej wiedzy. Konieczne jest, przeto dalsze przetwarzanie informacji, a więc rozpoznanie wzoru i rozszyfrowanie bodźca. Pamięć krótkotrwała jest pamięcią wydarzeń świeżych czy też doraźnym magazynem niewielkiej porcji informacji. R ta może przechowywać jedynie kilka jednostek informacji (co oznacza w praktyce zaledwie kilka słów lub liczb). Informacja zarejestrowana w R krótkotrwałej jest przechowywana w czasie od kilku sekund do kilku minut (np. nieznany i właśnie odszukany numer telefonu jest zapamiętywany tylko na czas konieczny dla wybrania numeru, po chwili trzeba ten numer wyszukiwać ponownie). Przechowywanie informacji w R krótkotrwałej wymaga powtarzania. Nowe bodźce absorbują uwagę i przeszkadzają w przywoływaniu poprzedniej informacji, a wcześniejsze bodźce ulegają zatarciu w procesie zapominania. Porozumiewanie się, wymiana informacji, rozumne wypowiadanie się angażują właśnie R krótkoterminową. Jedna z koncepcji wyjaśniającej R krótkoterminową zakłada, że opiera się ona na aktywności samowzbudzających się obwodów. W obwodzie takim impuls krąży przez kilka minut, dopóki nie ulegną zmęczeniu połączenia synaptyczne lub dopóki nowe bodźce nie zastąpią poprzednich doznań. Z chwilą, kiedy informacja została przetworzona i skierowana do R długotrwałej, dalsza koncentracja uwagi nie jest już konieczna dla jej zapamiętywania. Skierowanie istotnych informacji z R krótkotrwałej do długotrwałej obejmuje powtórzenie materiału, a następnie przechowywanie go wspólnie z innymi informacjami, należącymi do tej samej kategorii doznań. Pamięć długotrwała (długoterminowa) ma nieograniczoną pojemność, a informacja może być przechowywana permanentnie (niekiedy wyodrębnia się dodatkową kategorię R permanentnej). Trwałość ta jest tak silna, że ani sen, narkoza, nieprzytomność, drgawki wywołane elektrowstrząsem nie są w stanie usunąć zapamiętanych bodźców. Proces odtwarzania informacji przechowywanej w R długoterminowej jest nie w pełni wyjaśniony. Informacja prawdopodobnie pozostaje w mózgu na zawsze, problem polega na odzyskiwaniu jej w razie potrzeby. Niemożność odnalezienia informacji polega na nieskutecznym jej poszukiwaniu. Odtwarzanie informacji można poprawić przez jej staranne przechowywanie. Jedna z metod polega na tworzeniu silnych, narzucających się skojarzeń pomiędzy przechowywanymi informacjami. Pamięć trwałą dzieli się na: opisową i nieopisową. Pamięć trwała nieopisową pozwala człowiekowi w sposób nieświadomy przystosować się do otoczenia. Składają się nią następujące procesy: warunkowanie, habituacja i uwrażliwienie, ułatwienie i usprawnienie czynności ruchowych. Pamięć trwała opisowa wiąże się ze zdolnością człowieka do słownego powtórzenia zapamiętanych słów i twierdzeń. Jest to pamięć semantyczna. Zdolność człowieka do słownego opisywania zdarzeń przeżytych stanowi pamięć epizodyczną. Wszystkie trzy rodzaje pamięci składają się na hierarchiczny system przetwarzania informacji. R sensoyczna może być traktowana jako element R krótkoterminowej, a R krótkoterminowa jako odnawialny komponent R długoterminowej. Informacja może być przenoszona w obie strony, z jednej R do drugiej. Odtworzona z R długoterminowej informacja zostaje czasowo przeniesiona do R krótkoterminowej. W tym czasie uwaga koncentruje się na tejże, właśnie przywołanej informacji. Przechowywaniu informacji towarzyszą liczne zmiany fizjologiczne. uczenia się zachodzą pewne fizyczne i chemiczne zmiany w neuronach presynaptycznych i postsynaptycznych (synapsa), które torują lub, przeciwnie, hamują przewodzenie impulsów wzdłuż świeżo powstałych obwodów. W pewnych okolicznościach wzrasta pobudliwość specyficznych neuronów, a więc ich wrażliwość na neurotransmitery. Selektywne gromadzenie informacji polega na torowaniu lub hamowaniu nowo powstających obwodów nerwowych. Tak zmieniony obwód jest nazwany śladem pamięci lub engramem. Formą uczenia się jest habituacja, polegająca na spadku natężenia reakcji na bodziec przy jego powtarzaniu. Spadek ten wynika z osłabienia przewodzenia synaptycznego. Proces odwrotny, czyli wzrostu re-aktywności przy powtarzających się bodźcach zwany jest sensytyzacją (uwrażliwieniem). Według innych poglądów, w procesie uczenia odgrywa rolę nie tyle lokalizacja komórek nerwowych, co rytm ich wzbudzania. Zgodnie z tą teorią pewne komórki nerwowe w wielu partiach mózgu zyskują nowy rytm wzbudzania w wyniku napływania nowych informacji do R Oznaczałoby to, że ośrodki R nie muszą być zlokalizowane w mózgu. Uznaje się np., że ośrodek kojarzeniowy może być zlokalizowany we wzgórzu. W razie znaczącego uszkodzenia kory mózgowej utrata informacji R, jest do pewnego stopnia proporcjonalna do rozległości uszkodzenia. Nie wykazano jednak, aby którykolwiek fragment kory był bankiem R, bez którego procesy gromadzenia i odtwarzania informacji ustają. W procesach uczenia się i zapamiętywania biorą udział ośrodki kojarzeniowe (pola asocjacyjne) w korze mózgowej, hipokamp w płacie skroniowym (układ limbiczny) oraz wzgórze. Ośrodki kojarzeniowe, które interpretują bodźce wzrokowe, słuchowe i wszelkie inne krzyżują się w ośrodku ogólnej interpretacji na pograniczu płatów mózgu (ciemieniowego, skroniowego i potylicznego). W zależności od tego, jaki typ bodźców
został zapamiętany R dzieli się na: wzrokową, słuchową, węchową, dotykową lub smakową,
przy czym każda może być rozwinięta w różnym stopniu (niektórzy mają doskonałą R wzrokową, natomiast słabo zapamiętują informacje mówione). Najczęściej spotykanymi problemami związanymi z nieprawidłowym działaniem R są: nietrwałość, blokowanie, roztargnienie, błędne przypisane, podatność na sugestie, tendencyjność, uporczywość. Są one w istocie objawami prawidłowego funkcjonowania procesów zapamiętywania i przywoływania informacji. Nietrwałość polega na gubieniu (zapominaniu) niektórych informacji. Blisko 60% informacji jest zapominana po kilkunastu godzinach, a po miesiącu pamiętamy około V4. Najszybciej zacierają się wspomnienia dotyczące czasu i miejsca. Mechanizm ten pozwala pozbyć się nadmiaru zbędnych informacji (choć może niekiedy istotnych). Zjawisko to nasila się po 45r.ż., a zapobiega mu wysoka aktywność intelektualna (ćwiczenia pamięci) i częste przypominanie sobie doświadczeń, które mają zostać zapamiętane (jeżeli nie trzymamy się faktów, to po jakimś czasie w naszej pamięci zapisze się nie ta rzeczywista, lecz ubarwiona wersja można uwierzyć we własne kłamstwo). Blokowanie polega na niemożności przypomnienia sobie dobrze znanego słowa (wyleciało mi z głowy, mam na końcu języka). Najczęściej zacinamy się na imionach (nazwy własne nie kojarzą się z niczym konkretnym). Mechanizm ten chroni nas przed zalewem informacji związanych z jakimś bodźcem, zapobiega chaosowi i przeciążeniu.








Zobacz również, zioła PAMIĘĆ:




Strona niezależnego Dystrybutora nie jest własnością firmy Akuna Polska Sp. z o.o., która nie
ponosi odpowiedzialności za informacje na niej podane.