OTYŁOŚĆ

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z


OTYŁOŚĆ

stopień nadwagi organizmu oceniany najczęściej na podstawie norm proporcji masy ciała do wzrostu, zawartych w tabelach. Uwzględniają one wiek, płeć, warunki geograficzne, w których żyje dana osoba. O otyłości mówimy, kiedy nadwaga wynika z nadmiernego gromadzenia tkanki tłuszczowej. U mężczyzn tłuszcze stanowią 15-16% należnej masy ciała, u kobiet 19-22%. Przekroczenie wartości 25% u mężczyzn i 30% u kobiet nazywamy otyłością. Najczęściej stosowanym w ocenie nadwagi jest wskaźnik BMI, którego wartość powyżej 30% wskazuje na otyłość. Wyróżnia się otyłość endogenną i otyłość egzogenną. Otyłość endogenna - powstaje w wyniku uszkodzenia ośrodków podwzgórza w następstwie rozwoju nowotworów, urazów, zapaleń, pierwotnych zaburzeń hormonalnych (np. choroba Cushinga), rzadkich chorób genetycznych (choroba Gelneau). Otyłość egzogenna - powstaje w wyniku nadmiernego przyjmowania pokarmów z przyczyn środowiskowych, psychicznych, w wyniku braku ruchu, związana z przyjmowaniem leków np. hipoglikemicznych. Najczęściej mamy do czynienia z otyłością z powodu nad-miernego przyjmowania pokarmów. Występuje ona u osób o określonych predyspozycjach, często uwarunkowanych genetycznie. Wykazano, że osoby otyłe silniej reagują pozytywnie na pokarmowe bodźce wizualne i smakowe. U osób otyłych wzmożony jest metabolizm trójgliceydów, zarówno ich tworzenie jak i rozkład. Wytwarzają więcej trójgliceydów z węglowodanów niż osoby szczupłe. Wrażliwość ośrodka sytości w podwzgórzu na podwyższone stężenie glukozy we krwi u tych osób jest obniżona. U osób otyłych mniejsze są potrzeby energetyczne, zaprogramowane genetycznie, niż u osób szczupłych. Następstwem tego jest magazynowanie nadmiaru materiału energetycznego w komórkach tłuszczowych. Zapotrzebowanie energetyczne zmniejsza się wraz z wiekiem o 5% na dekadę życia, u osób otyłych występuje zaburzenie przystosowania się do zmniejszonego zapotrzebowania na pokarmy. Odkładanie w komórkach tłuszczowych, w postaci trójgliceydów, 0,34% nadmiaru dziennego zapotrzebowania energetycznego doprowadza do wzrostu masy ciała o 0,5 kg rocznie. U osób otyłych mimo zwiększonej podaży pokarmów nie zwiększa się wytwarzanie ciepła, co u osób szczupłych chroni przed nadmiernym gromadzeniem trójgliceydów w komórkach (termogeneza). Wzależności od miejsc odkładania tkanki tłuszczowej, wyróżniamy otyłość ginoidalną i androidalną. Otyłość ginoidalną (typ kobiecy) charakteryzuje się nagromadzeniem tłuszczu na udach, pośladkach, sutkach, podbrzuszu. Otyłość androidalną cechuje się nagromadzeneiem tłuszczu w okolicy brzucha (typu gruszki), bocznej powierzchni klatki piersiowej, karku. W tym typie otyłości w wyniku wzmożonego metabolizmu tkanki tłuszczowej zwiększa się ryzyko zaburzeń metabolicznych - miażdżycy. Oba typy otyłości mogą występować niezależnie od płci. Odkładanie trójgliceydów w tkance tłuszczowej limitowane jest liczbą adipocytów (komórek tłuszczowych). W okresie fizjologicznego rozwoju, do 3r.ż. i w okresie młodzieńczym (12-16 lat) następuje zwiększenie liczby i wielkości komórek tłuszczowych. Zwiększona ilość pokarmu wpływa pobudzająco na te procesy. U osób otyłych komórka tłuszczowa po osiągnięciu maksymalnej wielkości ulega podziałowi, stąd osoby otyłe mogą zwiększać swoją masę bez ograniczeń. W otyłości dochodzi do zaburzeń hormonalnych związanych z nadmierną podażą pokarmu. Należy do nich hiperinsulinizm, który wywołany jest zwiększonym stężeniem glukozy i hormonów przewodu pokarmowego stymulujących wydzielanie insuliny. Insulina sprzyja syntezie i magazynowaniu trójgliceydów w komórkach tłuszczowych. Następstwem tego jest odkładanie się trójgliceydów w komórkach tłuszczowych i ich powiększanie się. U osób otyłych następuje zmniejszenie wydzielania somatotropiny która działa przeciwnie do insuliny. Dużym problemem jest otyłość wśród dzieci niezależnie od miejsca zamieszkania. Leczenie otyłości wśród dzieci jest szczególnie trudne przez postawę rodziców i dziadków. W zaleceniach medycznych do 7r.ż. dziecka się nie odchudza, jedynie koryguje się sposób żywienia tak, by w jego diecie znalazły się wszystkie potrzebne mu składniki. Rolą dietetyka jest przemycenie do diety produktów tak, by dziecko je polubiło. W diecie u dzieci konieczna jest eliminacja soków owocowych zawierających cukier, słodkich wód gazowanych, jogurtów o dużej zawartości cukru i tłuszczów. W proponowanej diecie należy brać pod uwagę szybkość spalania danego produktu żywieniowego jak np. w płatkach śniadaniowych zawierających wiele dodatków. W Europie około 18% dzieci jest otyłych lub z nadwagą. Cukrzyca typu II, dotychczas obserwowana u dorosłych, coraz częściej pojawia się u dzieci. Konsekwencją otyłości, poza ujemnym wpływem na psychikę związanym z brakiem akceptacji otoczenia, jest brak aktywności fizycznej związany z otyłością, brak skutecznej wymiany ciepła związany z warstwą izolacyjną (tłuszczową), co sprzyja dalszemu magazynowaniu tkanki tłuszczowej. Następstwem zaburzeń metabolizmu lipidów jest wzrost cholesterolu sprzyjający rozwojowi miażdżycy i kamicy żółciowej. Otyłości często towarzyszy nadciśnienie tętnicze i cukrzyca typu II.







Strona niezależnego Dystrybutora nie jest własnością firmy Akuna Polska Sp. z o.o., która nie
ponosi odpowiedzialności za informacje na niej podane.