OSOBOWOŚĆ

zespół indywidualnych cech psychicznych i wzorców zachowania, schematy postrzegania otoczenia, własnej osoby, swoich postaw i relacji z otoczeniem. O. kształtuje się w czasie rozwoju człowieka w oparciu o wzorce rodzinne, otoczenie i na podłożu wrodzonych cech. Dużą rolę odgrywa przystosowanie się do środowiska. Zaburzenia osobowości ujawniają się już w dzieciństwie i utrzymują się w wieku dojrzałym. Charakteystyczne jest nieprzystosowanie do otoczenia, korzystanie z typowych, sztywnych wzorców zachowań, nie-zdolność do korzystania z doświadczeń. Osobowość anankastyczna obsesyjno-kompulsyjna. Cechuje ją perfekcjonizm, niezdecydowanie, potrzeba sprawdzania się, sztywność zachowań i brak elastyczności, trudności w przystosowaniu się do otoczenia i zmieniających się warunków. Osobowość aspołeczna socjopatia, charakteyzuje się wywoływaniem konfliktów w otoczeniu, brakiem przestrzegania norm moralnych, impulsywnością, chęcią szybkiego zaspokojenia potrzeb. Dla tego typu O. charakterystyczne jest nadużywanie alkoholu, narkotyków, zboczenia seksualne co prowadzi do niepowodzeń w pracy i życiu. Osoby
0 tym typie O. często pochodzą z rodzin patologicznych. Osobowość biernoagresywna cechuje się uporem, dąsaniem się, lękiem przed autorytetem, zamiłowaniem do dyskusji, stałym spóźnianiem się i odwlekaniem spraw na później. Prowadzi do odsuwania się od otoczenia, typowymi mechanizmami obronnymi są autoagresja hipochondria. Osobowość cykloidalna, cyklotymiczna cechuje się zmianami nastroju, które trwają dłuższy czas np. kilka tygodni. Rytm zmian nastroju jest regularny i możliwy do przewidzenia. Wahania nastroju pojawiają się bez działania czynników zewnętrznych. Naprzemiennie pojawia się wesołość, optymizm, z fazą depresyjną. Osobowość dyssocjalna, antysocjalna postawa egoistyczna, gruboskórna, impulsywne reakcje, brak zdolności do uczenia się na podstawie doświadczeń, niepowodzenia w pracy. Osobowość graniczna, impulsywna, zmienna emocjonalnie - brak możliwości dostosowania się do otoczenia i sytuacji, nie kontrolowane wybuchy wesołości i gniewu, zaburzenia poczucia tożsamości. Osobnik taki wchodzi w niestałe i intensywne związki, wykazuje niepewność, co do tożsamości płciowej. Obserwuje się skłonność do hipochondrii, samookaleczeń, tendencje samobójcze. Osobowość histeryczna charakteryzuje się egocentryzmem, chęcią skupienia na sobie uwagi otoczenia, cechuje ją teatralne zachowanie, niedojrzałość uczuciowa, niekonsekwencjaw postępowaniu. Rzadko angażuje się w związki stałe, częściej wiąże się z wieloma partnerami. O. ta często towarzyszy nerwic)' histerycznej. Osobowość lękowa, unikająca -cechuje ją lęk przed odrzuceniem, niska samoocena, zawężanie więzi społecznych jako wyraz obawy przed brakiem akceptacji, jednak silna potrzeba przynależności do grupy. Osobnicy tacy sprawiają wrażenie nieśmiałych i łagodnych. Osobowość narcystyczna osoby mające nadmierne poczucie własnej wartości. Charakteryzują się intensywnością fantazji na temat odnoszonych sukcesów, poszukują uwagi ze strony otoczenia aż do uczucia zawiści i zmiennego stosunku do otoczenia. Wykazują skłonność do wykorzystywania innych, dużą wrażliwość na niepowodzenia i krytykę. Osobowość paranoiczna - cechuje się nieuzasadnioną podejrzliwością i brakiem zaufania, nadmierną wrażliwością na niepowodzenia, interpretowaniem przyjaznych działań jako wrogich, zachowaniem agresywnym co doprowadza do odrzucenia przez otoczenie. Osoby te cechuje często precyzja w działaniu, jednak brak elastyczności i poczucie wyższości. Osobowość schizoidalna cechuje się nieśmiałością, izolowaniem się, skłonnością do samotności, emocjonalnym chłodem. Osoby te najczęściej zajęte są własnymi myślami, odczuwają lęk przed bliskością z innymi osobami. Osobowość zależna, asteniczna charakteryzuje się przerzucaniem odpowiedzialności za różne sfery życia na innych, brakiem zdolności do podejmowania decyzji, brakiem pewności siebie, uczuciowym uzależnieniem, unikaniem ryzyka osamotnienia. Zaburzenia osobowości są utrwalonymi, głęboko zakorzenionymi i niepodatnymi na oddziaływanie cechami struktury osobowości, które wyrażają się zachowaniami niezgodnymi z normami kulturowymi i upośledzają normalne funkcjonowanie. Cechy osobowości obejmują wzorce myślenia, postrzegania, reagowania i kształtowania stosunków z otoczeniem. Zarówno prawidłowe, jak i patologiczne cechy osobowości ujawniają się najwyraźniej od wczesnej młodości i utrzymują się przez większą część życia dorosłego. Ciężkie zaburzenia osobowości często łączą się z hipochondrią, nadużywaniem leków i alkoholu, zachowaniami gwałtownymi
i autodestrukcyjnymi. Rozpoznanie zaburzeń osobowości opiera się na stwierdzeniu powtarzającego się i charakterystycznego wzorca zachowania i przeżywania, który upośledza funkcjonowanie.

Login:
Hasło: