Szukaj:

125 osób aktywnych przez ostatnie 5 minut.
Dziś stronę odwiedziło 6652 osób.

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

OKO

narząd wzroku składający się z aparatu optycznego gałki ocznej, nerwu wzrokowego oraz narządów ochronnych i pomocniczych powiek, narządu łzowego i mięśni. Gałka oczna (tac. bulbus oculi) ma u człowieka kształt podobny do kuli o średnio' 25 mm i wadze 8g. Powłokę gałki ocznej tworzą trzy warstwy: zewnętrzna twardówka - biała, nieprzeźroczysta, grubości od 0,3 mm do 1,5 mm, jej rolą jest ochrona tkanek oka, rozciąga się od wyjścia nerwu wzrokowego z gałki ocznej do rogówki, przeświecając białawo przez spojówkę; warstwa środkowa to błona naczyniowa złożona z trzech części: przedniej tęczówki, część środkowa to ciało rzęskowe, a tylna to naczyniówka. Tęczówka jest strukturą odpowiedzialną za kolor oczu. Działa ona jak przesłona regulująca dopływ światła do oka, w postaci okrągłego, ciemnego otworu umieszczonego w płaszczyźnie czołowej źrenicy. Wielkość źrenicy zmienia się w zależności od potrzeb fizjologicznych. Za tak zwaną akomodację odpowiadają leżące w tęczówce mięśnie-zwieracz i rozwieracz źrenicy. Badanie reakcji źrenicznych jest ważnym elementem badania przedmiotowego pacjenta. Do najczęściej badanych reakcji należą: reakcja na światło, reakcja na nastawienie oraz reakcja na zbieżność. Reakcja na światło to odruchowe zwę-żenie źrenicy na oświetlenie. Reakcja na nastawienie to zwężenie źrenicy, gdy przenoszony jest wzrok badanego na przedmiot znajdujący się bliżej. Reakcja na zbieżność polega na zwężeniu źrenicy w miarę zwiększania się zbieżnego ustawienia gałek ocznych. W niektórych chorobach (jak: zaćma, siatkówczak, zwłóknienia pozapalne i pokiwotoczne) występuje zjawisko tzw. źrenicy białej. Również sama tęczówka może ulec uszkodzeniu na skutek choroby. Najczęstszą chorobą tęczówki jest jej zapalenie. Objawia się ono bólem, przekrwieniem i osłabieniem ostrości wzroku. W następstwie porażenia zwieracza źrenicy może dochodzić do częściowej lub całkowitej utrat)' ruchomości tęczówki (iridoplegia). Na podstawie oglądania tęczówki rozpoznaje się szereg chorób - tzw. irvdologia, irydodiagnostyka. Część środkowa błony naczyniowej to ciało rzęskowe mające kształt pierścienia uwypuklającego się do wnętrza gaiki ocznej. W skład jego budow wchodzi mięsień rzęskowy,
który dzięki wyrostkom rzęskowym, stanowiącym część składową wieńca rzęskowego, wpływa na zmianę zdolności skupiającej soczewki oka. W mięśniu rzęskowym wyróżnia się trzy rodzaje włókien: południkowe, okrężne i promieniste. Skurcz włókien okrężnych powoduje uwypuklenie soczewki wpływając na akomodację oka. Wyrostki rzęskowe są dobrze unaczynione i unerwione, a dzięki nabłonkowi, który je pokrywa, wytwarzają ciecz wodnistą, wypełniającą przednią i tylną komorę oka. Ciecz wodnista jest cieczą osoczowato-wodna, składa się ona głównie z wody (98%) ze śladami chlorku sodowego i białka. Stwierdzono w niej większe niż we krwi stężenie kwasu askorbinowego (witamina C), elektrolitów i kwasu hialuronowego i kwasu mlekowego (powstają one podczas przemiany materii w soczewce i następnie dyfundują do C.W.). Wytwarzana przez ciało rzęskowe ciecz wodnista, po przejściu przez źrenicę do komory przedniej oka dostaje się do krwi przez żyły tęczówki. Pełen cykl wymian)' C.W. wynosi około 50 minut. Najważniejszą częścią oka, zawierającą właściwe element)' światłoczułe warunkujące widzenie jest siatkówka będąca wewnętrzną warstwą gałki ocznej między ciałem szklistym a naczyniówką. Część tylna jest wrażliwa na światło (część wzrokowa), część przednia to tzw. część ślepa W siatkówce występują komórki wzrokowe, dzielące się na czopki i pręciki, komórki nerwowe i glejowe. Czopki odbierają wrażenia kształtu i barw-)' przy dobrym oświetleniu, zawierają barwnik światłoczuły (rodopsyna), którego pobudzenie uwalnia impuls przekazywany dalej do nerwu wzrokowego. Pręciki to komórki światłoczułe (fo-toreceptorowe) siatkówki, w oku ludzkim znajduje się około 125 min. pręcików. Są one aktywne w przyćmionym świetle, umożliwiają postrzeganie kształtu i ruchu; nie są natomiast wrażliwe na barwy. Ponieważ R są liczniejsze w częściach peryferyjnych siatkówki, w półmroku kształty przed-miotów są lepiej widoczne, gdy oko spogląda na nie z ukosa (obraz przedmiotu pada na R). Zdolność widzenia warunkowana jest obecnością w R rodopsyny, składającej się z białka opsyny i retinalu (odmiana witaminy A). Światło docierające do rodopsyny powoduje zmiany chemiczne w retinalu, co przez etapy pośrednie, powoduje rozpad rodopsyny. Powoduje to wzbudzenie (wywołanie potencjału czynnościowego) w nerwie wzrokowym. W katalitycznej reakcji rodopsyna jest odtwarzana i R jest ponownie gotów do reakcji. Choroby siatkówki, to: rozwarstwienie, obrzęk, zapalenie, zwyrodnienie; przyczynami mogą być: nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, nowotwory, urazy, zakażenia bakteryjne. Leczenie Ch.S. jest specjalistyczne przez okulistów. Plamka żółta to najwrażliwsze miejsce siatkówki, jest płytkim, owalnym zagłębieniem, o szerokości około 2 mm. W środku R znajduje się drobne zagłębienie, jest miejscem, przez które biegnie oś wzrokowa i pada na niego osiowy promień światła (oko ustawia się w ten sposób, aby przedmiot obserwowany odbijał się właśnie w tej części siatkówki). W dołku środkowym wszystkie warstwy siatkówki są rozsunięte i pozostają jedynie czopki, bardzo gęsto ułożone. Przewodnictwo bodźców świetlnych jest w R bardzo precyzyjne (każdy czopek ma własną komórkę nerwową odbierającą pobudzenie); w otoczeniu R ostrość wzroku wynosi tylko 74 ostrości na osi, a w okolicach peryferyjnych V2. Istotą degeneracji R jest gromadzenie się depozytów lipidowych pod siatkówką i wtórnie rozwój patologicznych naczyń krwionośnych.Do struktur układu optycznego oka należą: rogówka, soczewka oraz ciało szkliste. Rogówka - przezroczysta, nieunaczyniona struktura bogata w zakończenia nerwowe stanowi, z czynnościowego punktu widzenia, pierwszy i bardzo ważny element optyczny układu wzrokowego, jest ona fragmentem twardówki, nieprzejrzystej błony otaczającej i nadającej kształt oku (ma kształt wycinka kuli i przypomina szkiełko zegarkowe wprawione w twardówkę). R. jest najcieńsza w części centralnej, gdzie jej grubość wynosi 0,6 mm, natomiast obwodowo przy rąbku około 1 mm. Oglądana w bardzo dużym powiększeniu, R. składa się z pięciu warstw. Sama warstwa zewnętrzna, nabłonek, składa się z 5-6 warstw komórek o różnej grubości. Zewnętrzne komórki są stale zastępowane przez te leżące głębiej. R. jest bardzo silnie unerwiona czuciowo, dlatego też reaguje natychmiast bólem i łzawieniem na dotyk czy ciała obce, które znajdują się na jej powierzchni. R. nie jest natomiast wrażliwa na zmiany temperatur)'. Poza funkcją ochronną, R. bierze udział w załamywaniu promieni świetlnych stanowiąc główną część układu optycznego oka. Jej siła łamiąca promie-nie świetlne wynosi 42 dioptrie. Wadliwe załamywanie światła przez R. jest główną przyczyną tzw wad refrakcji, którą trzeba wyrównywać szkłami okularowymi lub zabiegami chirurgicznymi. Uszkodzenia R. są bardzo bolesne, a powstałe blizny wpływają bardzo niekorzystnie na proces widzenia. Należy zauważyć, że zadrapanie powierzchni rogówki, chociaż zwykle dość bolesne, może się zagoić w ciągu kilku godzin. R. jest jedną z najczęściej przeszczepianych tkanek i w tym celu jest pobierana ze zwłok. Jedną z częściej spotykanych chorób R. są różnego rodzaju zmiany zapalne. Polegają one na powstawaniu nacieków w obrębie powierzchownych lub głębszych warstw rogówki. W zależności od głębokości nacieczenia rozróżnia się: zapalenie powierzchowne oraz głębokie. W cięższych przypadkach dochodzi do powstawania głębszych ubytków tkanki rogówkowej, które określane są jako owrzodzenia. W zależności od przyczyny wywołujące stany zapalne, choroby R. dzieli się na: bakteryjne, wirusowe, alergiczne. Najczęstszą postacią bakteryjnego zapalenia R. jest wrzód pełzaący osty. Źródłem bakterii może być zmieniony zapalnie woreczek łzowy lub spojówka. Choroba zaczyna się najczęściej od drobnego urazu R., która następnie ulega zakażeniu. Powstaje wówczas w jej środkowej części naciek, który szybko przeistacza się w ubytek w kształcie sierpa. Towarzyszy temu odczyn ze strony tęczówki oraz wysięk ropny na dnie przedniej komory oka. Choroba ta występuje częściej u ludzi mieszkających na wsi, narażonych na drobne urazy oka i objawia się: silnym bólem, światłowstrętem, łzawieniem, postępującym pogorszeniem wzroku, silnym przekrwieniem oka, rogówka oka jest matowa, o nierównej powierzchni. Wrzód pełzający jest bardzo groźny może doprowadzić do utraty wzroku lub oka - i dlatego wymaga leczenia prowadzonego w warunkach szpitalnych. Leczenie polega na stosowaniu leków rozszerzających źrenicę, antybiotyków' do worka spojówkowego lub w postaci wstrzyknięć pod spojówkę gałki ocznej. Z reguły jednak po wygojeniu pozostaje w R. biała blizna, zwana bielmem. Inne rodzaje owrzodzenia R. mogą być wywołane zakażeniem paciorkowcowym lub pałeczką ropy błękitnej. Ten typ owrzodzenia daje gwałtowne objawy zapalne. Jest najczęściej spowodowany urazem rogówki i drążąc w głąb jej tkanek prowadzi niejednokrotnie do jej przebicia. Owrzodzeniu towarzysz)' odczyn ze strony błony naczyniowej oraz wysięk ropny na dnie przedniej komory oka. Leczenie polega na stosowaniu środków rozszerzających źrenicę oraz podspojówkowo antybiotyków. Soczewka to miękka, przezroczysta, dwuwypukła struktura, średnicy 9 mm i grubości 3,5 mm. Składa się z torebki zewnętrznej zbudowanej z substancji hialinowej, zawierającej kolagen typu IV; warstwy walcowatych komórek nabłonkowych; części centralnej zbudowanej z bezjądrzastych komórek wypełnionych przezroczystym białkiem (kystaliną), nazywanych włóknami soczewki. Komórki części centralnej soczewki nie podlegają przemianie stąd u dorosłego są najstarszymi komórkami organizmu. Soczewka nie jest unaczyniona, odżywia się przez dyfuzję z płynu wodnego i ciałka szklistego. S. zawieszona jest na włóknach więzadełka rzęskowego, będącego częścią ciałka rzęskowego. Ciało szkliste - jest przeźroczystą, bezbarwną galaretowatą masą o konsystencji nieco twardszej niż białko jaja kurzego. Wypełnia przestrzeń gałki ocznej znajdującą się za soczewką i stanowi 4/5 jej zawartości. Ciało szkliste bierze udział w wytwarzaniu obrazów optycznych, ale jego podstawowa rola polega na utrzymaniu prawidłowego ciśnienia śródocznego, które jest warunkiem utrzymania właściwości optycznych oka. Dzięki galaretowatej budowie łagodzi i znosi drgania wywołane ruchami gałki ocznej. Oko jest często narażone na szkodliwy wpływ środowiska i wymaga sprawnie działającego aparatu ochronnego. W skład aparatu ochronnego oka wchodzą powiezie oczodołu, powieki, spojówka, narząd łzowy, a także rzęsy i brwi. Powieki to ruchome fałdy twarzy przykrywające gałkę oczną od przodu i będące jej ochroną. Granicę R górnej stanowi brew, natomiast dolna jest słabo zaznaczona, odpowiada dolnej krawędzi oczodołu. Łączą się ze sobą po obu stronach szpary powiek tworząc przyśrodkowy i boczny kąt oka. Przyśrodkowy kąt jest nieco zaokrąglony i ogranicza małą trójkątną przestrzeń tzw. jeziorko łzowe ze znajdującym się w nim mięskiem łzowym. Wolne brzegi R poza kątami są porośnięte rzęsami ustawionymi w 2-3 rzędy. Są to krótkie, grube włosy (ich długość rzadko przekracza 1 cm), zwykle na powiece górnej jest ich 150-200, na dolnej natomiast 75-100. W ciągu roku zmieniają się, co najmniej dwukrotnie. Nie posiadają mięśni przywłosowych. Nawet najlżejsze ich dotknięcie powoduje zamykanie powiek. Rzęsy po ok. 6 miesiącach wypadają i na ich miejsce wyrastają nowe. Barwa rzęs jest nieco ciemniejsza niż owłosienia głowy, siwieją też później. Skóra R jest bardzo cienka, naskórek słabo rogowacieje, tkanka podskórna jest luźna i uboga w tłuszcz. Pod skórą leży mięsień okrężny oka, oraz tarczka stanowiąca jakby szkielet R, nadaje im kształt oraz zawiera gruczoły łzowe i łojowe. Tarczka jest zbudowana ze zbitej tkanki łącznej.
Wygląd R i szerokość szpary powiekowej odgywa bardzo istotną rolę z punktu widzenia estetyki twarzy. Spośród różnych nieprawidłowości wrodzonych i nabytych zniekształceń R do leczenia chirurgicznego nadają się następujące stany chorobowe: wywinięcie powiek na zewnątrz (ectropion) na tle podrażnienia, zapadnięcia się gałki ocznej, w następstwie bliznowacenia po utracie skóry R lub jej oparzenia, podwinięcie powiek w stronę gałki ocznej (entropion), wrodzony lub nabyty brak części lub całej R oraz opadnięcie R Poza tymi przypadkami operacje estetyczne wykonuje się dla zwężenia lub częściej poszerzenia szpay powiekowej, w przypadkach zmarszczki nakątnej, kępek żółtych i zmarszczek. W przypadkach niewielkich defektów lub dla dodania urody stosuje się różne metody makijażu. Zapalenie R jest spowodowane najczęściej zakażeniem bakteryjnym mieszków rzęskowych i gruczołów tarczkowych, brzegów R, często z powstaniem strupów, łusek a nawet owrzodzeń. Są one trudne do leczenia (antybiotyki, przemywanie powiek i worka spojówkowego roztworami antyseptycznymil. Jedną z odmian zakażenia jest jęczmień. Gradówka jest natomiast przewlekłym stanem zapalnym spowodowanym zamknięciem przewodu wyprowadzającego gruczołu tarczkowego. Początkowo (obrzmienie, zgrubienie i zaczerwienienie R) jest trudna do odróżnienia od jęczmienia, jednakże po kilku dniach objawy zapalne ustępują pozostawiając twardy, niebolesny i wolno rosnący guzek w powiece. Gradówka niekiedy zanika samoistnie, niekiedy konieczna jest interwencja chirurgiczna. Opadanie R (ptoza) jest wywołane niewydolnością mięśni (np. w nużliwości mięśni), zwykle w wyniku porażenia odpowiedniego nerwu. Bywa jednym z objawów uszkodzenia pnia współczulnego zespół Homera (ptoza, rozszerzenie źrenicy i wpadnięcie gałki ocznej). Spojówka to błona śluzowa, która pokrywa wewnętrzną powierzchnię powiek i gałkę oczną. Miejsce przejścia S. powiek na S. gałki ocznej to tzw. górne i dolne sklepienie spojówki. Przestrzeń między spojówkami i gałką oczną to worek spojówkowy.

Zobacz również, zioła OKO:

Strona niezależnego Dystrybutora nie jest własnością firmy Akuna Polska Sp. z o.o., która nie
ponosi odpowiedzialności za informacje na niej podane.

Login:
Hasło: