A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

---

ODMA OPŁUCNOWA

obecność powietrza lub innego gazu w przestrzeni między opłucną ścienną a opłucną płucną. Odma może być samoistna lub wtórna. Od ilości powietrza zawartego w jamie opłucnej zależy stopień zapadnięcia się płuca. Odma samoistna występuje bez uchwytnej przyczyny. Może powstać u osób wcześniej zdrowych lub w następstwie pęknięcia pęcherzy rozedmowych u osób z rozedmą płuc. W rozedmie pęcherzowej polegającej na licznych drobnych pęcherzach w szczycie płuca odma występuje najczęściej u wysokich mężczyzn poniżej 40 r.ż. Wystąpienie odmy samoistnej sporadycznie poprzedza wysiłek fizyczny, nurkowanie, loty na dużych wysokościach, co spowodowane jest nierównym rozkładem ciśnień w różnych partiach płuc. Odma samoistna może towarzyszyć dychawicy oskrzelowej, ziarniniakowi kwasochłonnemu, ropniowi płuca z przetoką do opłucnej, perforacji przełyku i nagromadzeniu gazu wytwarzanego przez drobnoustroje w ropniaku. Duży wpływ na występowanie odmy ma palenie papierosów. U kobiet z ednometriozą w trakcie miesiączki może wystąpić odma samoistna. Odma otwarta (najczęściej pourazowa) powstaje w wyniku przerwania ciągłości ściany klatki piersiowej w wyniku, czego dochodzi do kontaktu opłucnej ze środowiskiem zewnętrznym przez ranę penetrującą. Odma zamknięta może powstać w wyniku tępego urazu ze złamaniem żeber i uszkodzeniem opłucnej, podczas punkcji opłucnej, zakładania cewnika podobojczykowego, urazu oskrzela lub przełyku. Przyczyną odmy u osób wentylowanych mechanicznie jest barotrauma. Odma prężna powstaje w przypadku wytworzenia się mechanizmu zastawkowego w miejscu przecieku powietrza. Następstwem tego jest wzrost ciśnienia powietrza w jamie opłucnej powyżej ciśnienia atmosferycznego, co prowadzi do całkowitego zapadnięcia płuca. Odma diagnostyczna wykonywana jest w trakcie videotorakoskopii. Objawy choroby zależne są od wielkości odmy i czasu jej narastania. Jest to nagły ból w klatce piersiowej nasilający się przy oddychaniu, suchym kaszlu. Towarzyszy' im asymetria ruchów klatki piersiowej, duszność i sinica. Objawy w trakcie badania korelują z wielkością odmy i jest to osłabienie szmeru oddechowego, odgłos opukowy bębenkowy. W badaniach RTG płuc widzimy w obrębie klatki piersiowej obszar pozbawiony rysunku naczyniowego. W odmie prężnej występuje przesunięcie śródpiersia na stronę zdrową. Odma śródpiersiowa polega na gromadzeniu się powietrza w różnych miejscach w śródpiersiu, ale najlepiej widoczna jest wzdłuż lewej granią' serca i wokół krążka aorty.