A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

---

MÓZGU GUZY

guzy mózgu mogą być torbielą pasożytniczą, ziarniniakiem, ogniskiem krwotocznym (krwiak śródmózgowy nadtwardówkowy lub podtwardówkowy), tętniakiem, ropniem lub nowotworem (przerzutowym lub pierwotnym). Rozprzestrzenianie się guza wewnątrz czaszki powoduje niszczenie struktur mózgowia, w których się znajduje, a także zwiększenie ciśnienia wewnątrz czaszki (ciśnienie śródczaszkowe), obrzęk M., ucisk nerwów czaszkowych i naczyń M. Guzy nowotworowe M. znajduje się u około 2% osób w badaniu autopsyjnym. Pojawić się mogą w każdym wieku, lecz najczęściej we wczesnej dorosłości lub w wieku dojrzałym. W dzieciństwie najczęstsze są gwiaździaki móżdżku i rdzeniaki płodowe, wyściółczaki, glejaki pnia mózgu i nerwu wzrokowego oraz przerzutowe: neuroblastom i białaczka (obejmuje opony M.). Pierwotnymi guzami wieku dorosłego są: oponiaki, nerwiaki, glejaki (głównie złośliwy glejak wielopostaciowy). Guzy przerzutowe pochodzą głównie z raka oskrzeli, gruczolakoraka sutka i czerniaka. Rokowanie w guzach M. zależy od jego wielkości, umiejscowienia, tempa wzrostu i złośliwości. Łagodne guzy wewnątrz zaszkowe rosną powoli, dlatego zanim wystąpią objawy neurologiczne mogą one osiągać znaczące rozmiary (po części dlatego, że nie wywołują obrzęku mózgu). Są śmiertelne, jeśli ze względu na swoje umiejscowienie nie mogą być usunięte. Guzy złośliwe charakteryzują się szybkim wzrostem, inwazyjnością. Rzadko powodują przerzuty poza M., a zgon jest wynikiem niepohamowanego wzrostu miejscowego. Objawy ogólne guza mózgu są wywołane wzrostem ciśnienia śródczaszkowego (masa guza, towarzyszący obrzęk mózgu, zaburzenia krążenia płynu mózgowo-rdzeniowego). Powoduje ono: bóle głowy, wymioty, zaburzenia psychiczne, napady padaczkowe. Swoiste objawy wynikają ze zniszczenia struktur okolicy M., w której guz się rozwija np. w płacie ciemieniowym wcześnie pojawiają się drgawki natomiast w potylicznym zaburzenia widzenia. W przypadku bardzo wysokiego ciśnienia śródczaszkowego pojawiają się objawy wklinowania (śpiączka, rozszerzenie i sztywność źrenic, zaburzenia oddychania, zanik tętna, spastyczne porażenie z wygórowanymi odruchami ścięgnistymi). Ucisk i przemieszczenie pnia mózgu wywołuje wzrost ciśnienia tętniczego krwi powiązany ze spadkiem częstości tętna i oddychania. W diagnostyce, obok badania klinicznego podstawą jest tomografia komputerowa. Leczenie skojarzone polega na stosowaniu zabiegów operacyjnych z chemioterapią i radioterapią w zależności od wrażliwości guza. Ropień to wewnątrz mózgowe nagromadzenie ropy otoczone torebką. Może powstać w wyniku bezpośredniego rozprzestrzeniania się zakażenia w obrębie czaszki lubdrogą krwionośną z innych ognisk (np. zapalenie wsierdzia). Wokół ropnia pojawia się obrzęk nasilający wzrost ciśnienia śródczaszkowego. Do objawów nadciśnienia czaszkowego dołączają się gorączka, dreszcze, leukocytoza. Dla ustalenie rozpoznania konieczne jest wykonanie tomografii komputerowej. Nieleczony prowadzi do śmierci. Niekiedy skuteczna jest antybiotykoterapia, często jednak konieczne jest chirurgiczne zdrenowanie ropnia (operacja, nakłucie).