A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

---

MONOSACHARYDY

cukry proste (np. glukoza i fruktoza), są ważnym substratem energetycznym organizmu ludzi. Ich cząsteczki zawierają od trzech do siedmiu atomów węgla (aldehyd glicerynowy ma trzy, ryboza budująca kwasy nukleinowe pięć, a glukoza, fruktoza i galaktoza po sześć - heksozy). Glukoza i fruktoza mają takie same wzory chemiczne, lecz inną strukturę przestrzenną, a tym samym inne właściwości chemiczne (np. fruktoza jest słodsza). Powstają w jelicie z rozkładu węglowodanów przy udziale amylazy (wydzielanej przez trzustkę i gruczoły ślinowe) oraz w mięśniach z rozpadu glikogenu. Przy udziale amylazy powstają dwusacharydy (najczęściej ze skrobi, człowiek nie ma możliwości trawienia celulozy), a rozpad wiązań dwucukru zachodzi dopiero na powierzchni nabłonka jelitowego. W wątrobie różne cukry proste są przekształcane w glukozę, a jej poziom w krwi jest dodatkowo regulowany przez insulinę. Wszystkie,komórki ciała wymagają stałych dostaw glukozy, a w sposób szczególny uzależnione są komórki mózgowe, pozbawione możliwości jej magazynowania. Nadmiar glukozy w krwi magazynowany jest w komórkach wątroby w postaci glikogenu. Gdy nadal występuje nadmiar glukozy jest ona dalej przekształcana w kwasy tłuszczowe i glicerol, a z nich powstają triacyloglicerole odkładane następnie w tkance tłuszczowej