MIESIĄCZKOWY CYKL

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z


MIESIĄCZKOWY CYKL

cykl płciowy żeński, cykl owulacyjny; jest wyrazem powtarzającej się gotowości do zainicjowania ciąży, wiąże się ściśle z pojęciem rytmów biologicznych. Są one prawdopodobnie zakodowane w centralnym układzie nerwowym. Rozpoczyna się pierwszego dnia krwawienia (miesiączka) z dróg rodnych, a kończ}' bezpośrednio przed następnym krwawieniem (menarche - to pierwsza miesiączka, a meno-pauza to ostatnie prawidłowe krwawienie miesiączkowe). Długość przeciętnego CM. wynosi 28 dni. Wahania długości CM. wynoszą 18-40 dni. Tylko 10-15% prawidłowych cykli trwa tyle samo dni. Najwięcej nieregularnych CM. obserwuje się w kilku pierwszych latach po menarche i w latach poprzedzających menopauzę (większość z nich jest bezowulacyjna - brak jajeczkowania). Na podstawie rytmu wydzielania hormonów CM. można podzielić na 3 fazy. Faza folikularna (przedowulacyjna) rozpoczyna się pierwszego dnia krwawienia miesiączkowego i trwa aż do przedowulacyjnego szczytu wydzielania hormonu luteinizującego (LH) przez przysadkę mózgową. W czasie pierwszej połowy fazy folikularnej stopniowo wzrasta wydzielanie hormonu folikulotropowego (FSH) przez przedni płat przysadki mózgowej, inicjując wzrost 3-30 pęcherzyków jajnikowych (jajo- oocyt i otaczające je komórki). Jeden z nich pęka wydzielając komórkę jajową, pozostałe natomiast ulegają degeneracji (atrezji). Z opóźnieniem około 1-2 dni zaczyna wzrastać stężenie LH. Wydzielane przez jajniki hormony steroidowe (estrogeny - głównie estradiol i progesteron) osiągają relatywnie niski poziom w surowicy krwi. Ilość estrogenów rośnie począwszy od 7-8 dnia przed owulacyjnym wzrostem LH (szczyt wydzielania estradiolu na 24 godziny przed szczytem LH). Krótko przed szczytem wydzielania LH rośnie również stężenie progesteronu. W fazie drugiej - owulacyjnej przysadka mózgowa uwalnia znaczne ilości LH i w około 16-32 godziny po szczycie wydzielania dochodzi do pęknięcia dojrzałego pęcherzyka jajnikowego (Graafa) i uwolnienia zdolnej do zapłodnienia komórki jajowej. Wraz ze szczytem LH pojawia się szczytowe wydzielanie FSO, wzrasta stale stężenie progesteronu i obniża się stężenie estradiolu. Faza trzecia, poowulacyjna (luteaina) trwa 14 dni (najbardziej stała czasowo faza C.M.). W tym czasie jajnikowe ciałko żółte (powstałe z pękniętego pęcherzyka Craafa) wydziela dużą ilość progesteronu i pewne ilości estrogenów, co ma umożliwić zagnieżdżenie w macicy i rozwój zapłodnionego jaja. Stężenie LH i FSH zmniejsza się aż do ponownego wzrostu w fazie krwawienia miesiączkowego. Podczas CM. zachodzą zmiany w błonie śluzowej macicy (endometrium), czego efektem jest krwawienie miesiączkowe. Zmiany dotyczą głównie jej dwóch powierzchownych warstw, a ich kulminacją jest złuszczanie się komórek obu warstw w czasie miesiączki. Wzrost poziomu estriolu w późnym okresie fazy folikulamej powoduje obfite namnażanie i rozrost komórek błony śluzowej macicy, natomiast wraz ze spadkiem stężenia progesteronu i estradiolu w późnej fazie lutealnej zwiększa się obrzęk i nasilają procesy martwicze w endometrium, co prowadzi do krwawienia. Zmiany w macicy są bardzo charakterystyczne, dlatego biopsja błony śluzowej i badanie mikroskopowe dokładnie charakteryzuje fazę cyklu. Krwawienie miesiączkowe trwa z reguły 5 (±2) dni, a średnia utrata kwi oceniana jest na 130 ml. Podpaska lub tampon wchłania około 20-30 ml krwi. Krew miesiączkowa zazwyczaj nie krzepnie, co związane jest z obecnością w niej substancji hamujących krzepnięcie (np. plazmidy). W CM. zmiany powstające pod wpływem hormonów dotyczą też: szyjki macicy (w fazie folikulamej wzrasta jej ukrwienie i ulega ona rozpulchnieniu) i pochwy (we wczesnej fazie folikulamej nabłonek pochwy jest cienki i blady, a wraz ze wzrostem stężenia estrogenów grubieje i rogowacieje). Istotnym zmianom podlega też wydzielanie śluzu szyjki macicy. Pod wpływem estrogenów jego ilość zwiększa się 20-30-krotnie, a tuż przed owulacją po pobraniu i wysuszeniu na szkiełku przybiera charakterystyczną postać liści paproci. Pod wpływem progesteronu w fazie lutealnej śluz traci wilgotność, staje się gęsty i ciągliwy. Badanie śluzu szyjkowego, wyglądu szyjki macia' i pochwy oraz pomiar porannej temperatury ciała umożliwia ocenę fazy cyklu miesiączkowego kobiety i jest stosowane w tzw. naturalnych metodach regulacji poczęć (antykoncepcji). U kobiety z regularnymi CM. (26-35 dni) towarzyszące napięcie przedmiesiączkowe (tkliwość i obrzmienie piersi, wzdęcia podbrzusza, zmienność nastrojów) jest zazwyczaj związane z jajeczkowaniem





Strona niezależnego Dystrybutora nie jest własnością firmy Akuna Polska Sp. z o.o., która nie
ponosi odpowiedzialności za informacje na niej podane.