A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

---

MIĘSAK

(sarcoma); nowotwór złośliwy wywodzący się z tkanki łącznej (najczęściej mięśniowej lub kostnej). W objawach mięsaków kości pojawiają się silne (szczególnie w nocy) bóle kości, najczęściej w pobliżu stawów biodrowych, kolanowych i ramiennych. Większość chorych rozpoczyna leczenie w zaawansowanym stadium choroby (ok. 40%). W takich przypadkach leczenie rozpoczyna się najczęściej amputacją chorej kończyny. Coraz częściej jednak udaje się, usuwając samą chorą kość i zastępując ją indywidualnie dopasowaną protezą, uratować kończynę. Zwykle prowadzi się terapię skojarzoną, pole-gającą na stosowaniu kilku metod w różnych sekwencjach. Daje około 70% szanse wyleczenia. M. tkanek miękkich po leczeniu chirurgicznym poddaje się napromienianiu (radioterapia). W M. kości stosuje się przed i pooperacyjną chemioterapię. Leczenie takie trwa zazwyczaj 6-14 miesięcy i zazwyczaj wymaga długotrwałej, uzupełniającej rehabilitacji. Nowotwory te mają dużą skłonność do nawrotów miejscowych i dawania przerzutów odległych drogą krwionośną, zwykle do płuc (najczęstsza przyczyna zgonów). Przerzuty drogą chłonną szerzą się w zaawansowanym stadium choroby. Jednym z najczęściej występjących jest mięsak Ewinga (guz Ewinga). Jest to złośliwy nowotwór kości występujący najczęściej pomiędzy 5 a 20 rokiem życia, przede wszystkim w kościach długich (udowa, piszczelowa, ramienna i strzałkowa). Pierwszym objawem jest zazwyczaj dokuczliwy ból, a rozwój guza jest szybki. Podwyższeniu ulega temperatura ciała, wcześnie rozwija się niedokrwistość i przerzuty do innych kości, a potem płuc i wątroby. Jest wrażliwy na napromienianie i chemioterapię, będące uzupełnieniem leczenia operacyjnego (wycięcie guza z szerokim marginesem zdrowych tkanek - niejednokrotnie amputacja). Odpowiednio wcześnie wykryty i prawidłowo leczony daje szansę wyzdrowienia w ponad 60% przypadków. Ciekawym rodzajem nowotworu jest mięsak Kaposiego z uwagi na jego związek z AIDS. Mięsak Kaposiego jest nowotworem charakteryzujący się powstawaniem guzów pochodzenia naczyniowego w skórze oraz narządach wewnętrznych. Przypuszcza się, że punktem wyjścia zmiany są komórki śródbłonka. Do niedawna stwierdzano w obrębie kończyn u starszych mężczyzn, a obecnie dość często pojawia się w okolicy odbytu u chorych na AIDS, początkowo jako pojedyncza niebiesko-czerwona plamka, mogąca ulegać owrzodzeniu. Wśród postaci klinicznych wyróżnia się klasyczny mięsak Kaposiego charakteryzujący się sinoczerwonymi plamami, niewyraźnie odgraniczony od otoczenia, guzami i płaskimi wykwitami. Nie wykazują tendencji do rozpadu. Mogą rozwijać się na palcach stóp i podudzi. Postać afrykańska choroby ma charakter endemiczny i dotyczy skóry, narządów wewnętrznych i węzłów chłonnych. W skojarzeniu z AIDS przybiera postać epidemiczną w formie rozsianych zmian na skórze twarzy, tułowia, kończyn. Niekiedy towarzyszą im powiększone węzły chłonne i zmiany ogniskowe na błonach śluzowych i w narządach wewnętrznych. Przyczyna choroby ostatecznie nie jest wyjaśniona, prawdopodobnie wywoływana jest przez swoisty rodzaj wirusa i jej rozwojowi sprzyja obniżenie odporności. Przenoszona jest drogą płciową. Rozpoznanie opiera się na badaniu histopatologicznym. Leczy się go radioterapią. Mięsak chłonny jest nowo-tworem powstającym w miejscach przewlekłego utrzymywania się obrzęku limfatycznego (np. u osób z niewydolnością żył kończyn dolnych). Rokowanie jest złe i nie jest znana skuteczna metoda działania.