A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

---

KWASY TŁUSZCZOWE

alifatyczne kwasy karboksylowe występujące w naturalnych tłuszczach i olejach oraz w surowicy krwi. Występują głównie w formie zestryfikowanej, ale w surowicy transportowane są w formie niezestri-fikowanej (tzw. wolnych kwasów tłuszczowych). W tłuszczach naturalnych obecne są zwykle pochodne nierozgałęzionych łańcuchów węglowo-dorowych, zawierających parzystą liczbę atomów węgla. Jest to związane z ich syntezą z fragmentów dwuwęglowych. Łańcuch K.T. może zawierać wiązania podwójne - mówi się wtedy o tzw. nienasyconych kwasach tłuszczowych natomiast, gdy wiązania podwójne nie występują, o kwasach tłuszczowych nasyconych. Nasycone kwasy tłuszczowe są pochodnymi kwasu octowego. Należą do nich m.in. kwasy: masłowy, walerianowy, kapronowy, palmitynowy, stearynowy, arachidowy i lignocerynowy. Nienasycone kwasy tłuszczowe zawierają, co najmniej jedno wiązanie podwójne między atomami węgla. Dzieli się je na: kwasy jednonienasycone - kwasy palmitooleinowy, oleinowy, elaidynowy, erukowy i nerwonowy; wielonienasycone
z dwoma wiązaniami podwójnymi, np. kwas linolowy, z trzema wiązaniami podwójnymi, np. kwas linolenowy z czterema, np. K. arachidono-wy, z pięcioma, np. K. timnodonowy klupanodonowy oraz z sześcioma wiązaniami podwójnymi, np. K. cerwonowy; eikozanoidy - jest to grupa związków, do której zalicza się prostanoidy (pr-staglandyny, prostacykliny, tromboksany), leukotrieny i lipoksyny. Podstawowe właściwości fizjologiczne i fizyczne K.T. uzależnione są od długości i stopnia nienasycenia ich łańcucha. Temperatura topnienia rośnie wraz ze zwiększaniem się długości łańcucha węglowego, natomiast maleje przy wzrastaniu jego nienasycenia. Dla przykładu
lipidy błon komórkowych, które muszą wykazywać się płynnością w zakresie temperatur otaczającego je środowiska, są bogatsze w wiązania nienasycone niż np. lipidy zapasowe. W surowicy krwi przenoszone są tzw. wolne kwasy tłuszczowe. W istocie są one połączone z białkami należącymi do albumin. Wolne K.T. wychwytywane są przez różne komórki i wykorzystywane do syntezy odpowiednich tłuszczów lub ulegają utlenianiu w mitochondriach, dostarczając energii. Stężenie wolnych K.T. we krwi ulega zwiększeniu przy głodzeniu.