A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

---

KRZTUSIEC

koklusz; ostra choroba zakaźna wywołana przez pałeczkę Bordetella pertusis.
Występuje głównie u niemowląt i dzieci młodszych, zakaźność w około 90 %. U dorosłych występuje rzadko. K. może pojawiać się w formie epidemicznej. Zakażenie następuje drogą kropelkową. Chorobę cechuje napadowy kaszel z krztuszeniem i zapalenia dróg oddechowych. Przechorowanie K. pozostawia odporność na całe życie. Zaraźliwość krztuśca trwa przez 6-7 tygodni, największa jest w okresie kataralnym. Okres wylęgania trwa 7-14 dni. W czasie przebiegu choroby występują trzy okresy: nieżytowy, napadowy i zdrowienia. Początek to objawy infekcji kataralnej - nieżyt gardła i nosa, czasami nieżyt oskrzeli, stany podgorączkowe, obrzęk twarzy. Okres ten trwa 6-8 dni. W miarę rozwoju choroby nasila się napadowy kaszel, po seriach kaszlu następuje długi wdech przy zamkniętej głośni - tzw. pianie. Napady kaszlu, których może być do kilkudziesięciu na dobę, powodują znaczne osłabienie, wykrztuszanie śluzu, wymioty. Okres napadowy trwa około 4 tygodnie. W drugiej połowie tego okresu objawy ulegają stopniowemu łagodzeniu, rozpoczyna się okres zdrowienia, który trwa około 3 tygodnie. Kaszel przejść może jednak w nawykowy, powtarzać się przy każdej infekcji kataralnej wciągu roku. Najgroźniejszymi powikłaniami są - zapalenie płuc i zmiany w OUN. Polegające na wzmożonej pobudliwości i drażliwości, niedowładach, drgawkach, których wystąpienie rokuje źle. Rozpoznanie K. w okresie nieżytowym jest trudne, oprzeć się trzeba na ustaleniu kontaktu z chorym i na obserwacji narastającego, napadowego kaszlu. W badaniach laboratoryjnych stwierdza się leukocytozę 15-30tys. ze znacznym wzrostem liczby limfocytów. Decydujące dla potwierdzenia rozpoznania jest wyhodowania zarazka z nosogardzieli. Leczenie wymaga izolacji chorego, antybiotykoterapii oraz niekiedy gammaglobuliny dla stymulacji odporności. Profilaktyka polega na stosowaniu szczepień.