KLIMAKTERIUM

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z


KLIMAKTERIUM

przekwitanie; okres stopniowego wygasania czynności hormonalnej jajników. Z każdym kolejnym cyklem miesiączkowym coraz mniej pęcherzyków Graafa w fazie wzrostu jest stymulowanych do wytwarzania estrogenów i ich stężenie w surowicy zmniejsza się. Menopauza oznacza datę ostatniego prawidłowego krwawienia miesiączkowego. Cykle miesiączkowe (menstruacyjne) rzadko kończą się gwałtownie. W okresie tym dochodzi do stopniowego ustawania czynności hormonalnej jajników, co wywołuje objawy zespołu klimakterycznego: neurowegetatywne, psychiczne i organiczne. Czas ten, kiedy dochodzi do zaburzeń w wydzielaniu hormonów to okres około menopauzalny (perimenopauza) rozpoczynający się ok. 5 lat przed i kończący 5 lat po niej. Cykle stają się nieregularne, a poziomy hormonów obniżają się lub podwyższają poza poziomy prawidłowe. Gwałtowne obniżenie stężenia estrogenów ma miejsce na ogół na 6 miesięcy przed ostatnią miesiączką. Po M. mogą pojawiać się epizodyczne zwyżki poziomu hormonów objawiające się krwawieniami z dróg rodnych. Każde takie krwawienie wymaga jednak kontroli lekarskiej. Naturalna M. występuje średnio w wieku 51 lat (waha się w granicach 40-58). Istnieje wiele czynników mających wpływ na czas jej wystąpienia np. dziedziczne. Wieloródki i kobiety otyłe przechodzą M. później niż nieródki i kobiety szczupłe. Podstawową zmianą w regulacji hormonalnej jest zanik wydzielania estradiolu i estronu przez komórki jajnika (zanik komórek wydzielniczych i zmniejszenie ich wrażliwości na pobudzające działanie hormonu folikulotropowego - FSH). Powoduje to początkowo skrócenie cyklu, a następnie jego wydłużenie w momencie, gdy zanika jajeczkowanie, wreszcie cykl ustaje. Estron produkowany głównie w obwodowej tkance tłuszczowej z androgenów nie obniża swego poziomu tak gwałtownie (zwłaszcza u kobiet otyłych). Większość estrogenów u kobiet starszych pochodzi właśnie z tego źródła. Około 85% kobiet w okresie perimeno-pauzalnym odczuwa uderzenia gorąca, które są wczesnym przejawem niedoboru estrogenów. Mają one nagły początek, z uczuciem ciepła na twarz)', klatce piersiowej i szyi. Ręce stają się cieple, a skóra wilgotna. Objawy trwają kilka minut i może im towarzyszyć zaczerwienienie, zawarty i ból głowy oraz nudności. Mogą być wyzwalane lub nasilane przez stres. Zwykle utrzymują się do 5 lat po M., ale mogą pojawiać się nawet po 15 latach. W przypadkach M. wywołanej kastracją chirurgiczną (owariektomia) przybierają ostrzejszą formę i trwają dłużej. Niedobór estrogenów ma wielokierunkowy wpływ na układ moczowo-płciowy. Około V3 kobiet w wieku 50 lat doświadcza zapaleń pochwy (zanik nabłonka z podrażnieniem i świąclem, upławami i dyspareunią). Zmiany zanikowe w cewce moczowej mogą prowadzić do bólu, częstomoczu i nie-otrzymania moczu. Ścieczenie nabłonka pokrywającego krocze może prowadzić do marskości sromu, a utarta elastyczności aparatu mięśniowo-ścięgnistego krocza objawia się obniżeniem lub wypadaniem macicy, odbytnicy i cewki moczowej. Niedobór estrogenów ma również wpływ na skórę, tkankę podskórną, mięśnie i kości. Naskórek ulega przebarwieniem, zmniejsza się jego grubość oraz aktywność gruczołów łojowych i potowych. Zwiększa się wrażliwość na temperaturę, wilgotność i urazy. Zmniejszenie grubości tkanki podskórnej i spadek elastyczności skóry powodują powstawanie zmarszczek. Niezwykle istotnym problemem okresu M. jest osteoporoza z towarzyszącymi jej powikłaniami. W ciągu pierwszych 5 lat okresu około menopauzalnego utrata masy kostnej postępuje w tempie około 3-7% rocznie, aby następnie ustabilizować się na poziomie 2% rocznie. Szybkość ta zależy dodatkowo od wielu innych czynników natury genetycznej i środowiskowej (np. aktywność fizyczna, dieta). M. może towarzyszyć zaostrzenie przewlekłej niewydolności żylnej kończyn dolnych. M. jest związana z wieloma problemami natury psychologicznej. Zachodzące w organizmie zmiany morfologiczne i czynnościowe wynikające z niedoborów hormonalnych, ze znaczącym przyspieszeniem procesów starzenia. W społeczeństwach europejskich współwystępują objawy kliniczne depresji oraz zakończenie procesu wychowywania dzieci i ich odejście z domu (zespół pustego gniazda: uczucie pustki, osamotnienia, bycia niepotrzebnym, a nawet zdradzonym).
Reakcje takie wynikają nie tylko z faktu separacji, ale także z braku innych celów (w hierarchii celów życiowych macierzyństwo zajmuje bardzo wysoką pozycję), a także pojawiającego się u współmałżonków tzw. kryzysu wieku średniego (radykalne posunięcia: zmiana pracy, stylu życia, rozwód). Wymienione czynniki środowiskowe powodują lub nasilają rozwój depresji (u około 15% kobiet w okresie M.). Większość wymienionych problemów można modyfikować podając kobietom hormony płciowe, w różnej formie jako hormonalną terapię zastępczą (HTZ). Pomimo udowodnionego pozytywnego wpływu HTZ na wszystkie objawy wynikające z niedoboru estrogenów (stabilizacja emocji, poprawa koncentracji, samopoczucia i pamięci, ustąpienie objawów naczynioruchowych oraz zmniejszenie ryzyka chorób układu krążenia, spowolnienie zmian degeneracyjnych tkanek miękkich i utraty tkanki kostnej) przy podejmowaniu decyzji o jej zastosowaniu należy brać pod uwagę możliwość wystąpienia niekorzystnych efektów terapii hormonalnej (przyrost wagi ciała, krwawienia z dróg rodnych, nasilenie kamicy żółciowej, rozwój mięśniaków macicy, dyskusyjny wzrost ryzyka choroby zakrzepowo-zatorowej, rozwój nowotworów złośliwych estrogenozależnych: rak macicy, rak piersi), ( hormonalna terapia zastępcza).





Strona niezależnego Dystrybutora nie jest własnością firmy Akuna Polska Sp. z o.o., która nie
ponosi odpowiedzialności za informacje na niej podane.