A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

---

JĄDRA

gonady męskie; narządy o podwójnej czynności: wytwarzają plemniki i androgeny. Oba jądra umieszczone są w worku mosznowym, będącym uwypukleniem ściany brzucha. Położenie jąder w mosznie zapewnia im mniejsze niż wewnątrz jamy brzusznej wahania ciśnienia i niższą temperaturę, bowiem są one wrażliwe na czynniki fizyczne np. w postaci przegrzania (lewe jądro leży nieco niżej niż prawe; spowodowane jest to nieco gorszym odpływem z niego krwi żylnej właśnie z lewego, co powoduje, że jest ono nieco cięższe). Zasadniczą funkcją jądra jest wytwarzanie plemników. Ich droga zaczyna się w cewkach nasiennych krętych (kilka z nich składa się na jeden płacik), a później przez cewki nasienne proste wędrują do sieci jądra. W procesie wytwarzania plemników (spermatogeneza) komórki płciowe - będące obok komórek podporowych głównym składnikiem ściany cewek krętych - dzielą się i dojrzewają, od stadium tzw. spermatogonii, przechodzi przez etap spermatocytów I i II rzędu, a kończy się na spermatydach i ostatecznie plemnikach. Podziały prowadzące do ich powstania są podziałami mejotycznymi, w których liczba chromosomów ulega redukcji do połowy (w komórkach somatycznych materiał genetyczny jest zawarty w 46 chromosomach - 23 pary, a plemnik i komórka jajowa mają po 23 chromosomy). Dzięki temu po połączeniu w zygotę liczba z powrotem wraca do 46 sztuk. W przeciwnym razie (bez tego redukcyjnego podziału) przy każdym kolejnym zapłodnieniu musielibyśmy pomnożyć tę liczbę przez 2, a to doprowadziłoby zapewne do śmierci zarodka (poliploidia). Oprócz plemników jądro produkuje również androgeny (głównie testosteron) - męskie hormony płciowe odpowiedzialne za wzrost i rozwój zewnętrznych narządów płciowych, owłosienia typu męskiego, obniżonego tonu głosu i innych wtórnych cech płciowych.