HIPERTERMIA

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z


HIPERTERMIA

przegrzanie, prostracja ciepl­na; stan nadmiernego wzrostu temperatury cia­ła. Rozwija się, gdy ilość powstającego ciepła w organizmie przekracza możliwości jego utraty. Często reakcjom fizjologicznym towarzyszącym przegrzaniu (zaburzenia pracy przewodu po­karmowego i przykurcze mięśni szkieletowych) towarzyszą zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, wynikające głównie ze wzmożone­go wydzielania potu. Zaburzenia są największe przy jednoczesnym przegrzaniu i odwodnie­niu. Powoduje to tzw. udar cieplny, prowadzący do zgonu w obrazie wstrząsu, przy temperatu­rze wewnętrznej 42-43°C. Zaburzenie czynności termoregulacji następujące wtedy, gdy przestają prawidłowo działać mechanizmy regulacji tem­peratury na skutek długotrwałego narażenia na działanie wysokiej temperatury (jest zaburze­niem wymiany ciepła między organizmem, a otoczeniem). Ten rodzaj zaburzenia jest bardzo niebezpieczny i może wywołać ciężkie (nawet śmiertelne) zaburzenia w ustroju. Panuje mylne przekonanie, że udar jest zjawiskiem wywołanym wyłącznie przez działanie słońca. W rzeczywisto­ści udar, będący skutkiem zbyt długiego opalania się bez właściwej ochrony nosi nazwę słonecz­nego i jest on pewną postacią udaru. Udar sło­neczny może przydarzyć się łatwiej osobie o jasnej karnacji i nie przyzwyczajonej do opa­lania niż komuś, kto ma skórę ogorzałą od słoń­ca. Należy także brać pod uwagę takie czynniki, jak pora dnia oraz stopień wilgotności otocze­nia, a także przystosowanie do wyższej tempe­ratury (osoby zamieszkałe w zimnych okolicach są bardziej podatne). Szybciej dochodzi do U. u osób w podeszłym wieku, zmęczonych, wyczerpanych, nadużywających alkoholu i ogólnie słabych. Im większa wilgotność tym większe ry­zyko wystąpienia zaburzeń tego typu, gdyż wil­gotne powietrze pogarsza chłodzenie organizmu, które uzyskujemy pocąc się. Niektóre choroby sprzyjają występowaniu udaru, zwłaszcza te, któ­re powodują wzrost gorączki. Pierwszym alar­mującym objawem wystąpienia udaru jest zanik pocenia, ponieważ wyczerpaniu ulegają rezerwy płynu. W niektórych przypadkach mogą pojawić się inne objawy towarzyszące, takie jak oparze­nia lub zaczerwienia skóry (chory czuje się jak­by płonął). Poza odwodnieniem (przyspieszenie tętna i oddechów) i gorączką główne zaburzenia dotyczą układu nerwowego (zawroty i ból głowy, znużenie, zaburzenia orientacji, utrata przytom­ności i drgawki). Temperatura ciała może prze­kroczyć 41 °C i chory ginie (osoby odratowane w stanie skrajnej hipertermii mają zwykle trwa­łe uszkodzenie mózgu). W zapobieganiu udaru ważnym jest unikanie zbyt długiego wystawiania się na słońce lub działania innych źródeł inten­sywnego ciepła. Przebywając w gorącym klima­cie lub uprawiając sport należy pić dużo wody i napojów izotonicznych, pomagających zatrzy­mać płyn wewnątrz ustroju i wyrównać braki soli mineralnych. Jeśli jednak udar wystąpi, należy natychmiast wezwać lekarza lub zabrać chorego do szpitala, a ponadto odsunąć od źródła ciepła i stosować chłodzenie za pomocą kąpieli w letniej, stopniowo ochładzanej wodzie. Gdy pojawią się pierwsze oznaki poprawy, tzn. temperatura cia­ła spadnie poniżej 38°C i stwierdzimy dotykiem pewne ochłodzenie skóry, możemy zacząć po­dawać choremu małymi łykami solankę, aby zainicjować proces ponownego nawodnienia or­ganizmu. W normalnych warunkach organizm traci około 2,5l wody dziennie. Wraz ze wzro­stem temperatury rośnie parowanie i zaczynamy się pocić, co obniża temperaturę. Hipertermia może się rozwinąć również przy dużym wydzie­laniu potu, prowadząc do apatii, zmęczenia, za­burzeń psychicznych i w skrajnych przypadkach do śmierci w wyniku zapaści sercowo-naczyniowej (należy pić dużo wody lub soków owoco­wych, ubierać się w lekką, przewiewną odzież, chronić głowę i kark przed słońcem, ćwiczenia fizyczne wykonywać rano lub wieczorem, a w najgorętszej porze dnia przebywać w cieniu). Większa wrażliwość na hipertermię cechuje nie­mowlęta i osoby w podeszłym wieku, ze względu na opóźnienie reakcji termoregulacyjnych słu­żących usuwaniu nadmiaru ciepła z organizmu. U osób z predyspozycją genetyczną może wystą­pić tzw. hipertermia złośliwa, charakteryzująca się niezwykle szybkim wzrostem temperatury pod­czas zabiegów chirurgicznych, wykonywanych w narkozie (np. z użyciem halotanu). Przyczyną jest zachwianie równowagi pomiędzy paradoksal­nie dużym przyspieszeniem tempa wytwarzania ciepła w mięśniach szkieletowych, a jego usuwa­niem w warunkach sali operacyjnej. W odróż­nieniu od hipertermii podwyższenie temperatury ciała w gorączce pojawia się przy sprawnie dzia­łających mechanizmach termoregulacji (-> hipotermia)




Strona niezależnego Dystrybutora nie jest własnością firmy Akuna Polska Sp. z o.o., która nie
ponosi odpowiedzialności za informacje na niej podane.