FIZJOTERAPIA

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z


FIZJOTERAPIA

metoda leczenia wykorzystującą zjawisko reaktywności organizmu na bodźce fizyczne działające bezpośrednio na skórę, błony śluzowe oraz na narządy i tkanki położone głębiej. Poza działaniem miejscowym, wpływają one na cały ustrój na drodze odruchowej. Wywierają działanie stymulujące na wiele układów narządów pobudzając autonomiczne mechanizmy regulacyjne. Fizjoterapia w leczniczym usprawnianiu (rehabilitacji) spełnia funkcję pomocniczą. Główne działy fizjoterapii to: balneoterapia (naturalne czynniki dostępne w uzdrowiskach), klimatoterapia (bodźce klimatyczne), hydroterapia (kąpiele wodne), kinezyterapia (bodźce kinetyczne - ruch), masaż leczniczy (bodźce mechaniczne), fizykoterapia (sztucznie wytworzone bodźce: prąd elektryczny - elektroterapia, światło - fototerapia, energia termiczna). Balneoterapia - to leczenie przy pomocy zdobyczy balneologii. Obejmuje leczenie z zastosowaniem kąpieli leczniczych słodkowodnych i mineralnych, peloidów (np. borowina), kąpieli gazowych, wziewaniu par wód leczniczych. Często jest skojarzona z piciem wód mineralnych i leczeniem klimatycznym (np. w alergiach). B. stosuje się najczęściej w chorobach: zwyrodnieniowych i zapalnych układu ruchu, układu krążenia i oddechowego, kobiecych, dróg moczowych, przewodu pokarmowego, stanowi też kontynuację postępowania rehabilitacyjnego w uszkodzeniach narządów ruchu i chorobach. Zabiegi balneoterapii najczęściej stosowane są w uzdrowiskach (zdrojowiskach). Leczenie obejmuje głównie choroby przewlekłe, określane często jako cywilizacyjne. Rehabilitacja uzdrowiskowa, zwana balneorehabilitacją, ma cechy swoiste, odróżniające ją od rehabilitacji prowadzonej w innych zakładach leczniczych. Wykorzystuje naturalne metody lecznicze, jakimi dysponuje dane uzdrowisko. W warunkach uzdrowiskowych prowadzone są dwie formy balneore habilitacji: wczesna i późna. Ważnym kierunkiem działania jest też profilaktyka. Przewiduje się, że medycyna XXI wieku będzie zdominowana przez profilaktykę. Podstawą profilaktyki jest dążenie do zmiany patogennego modelu życia i zachowania człowieka, a z drugiej strony - wzmacnianie naturalnych mechanizmów obronnych. Szeroko zakrojona profilaktyka najpełniej może być realizowana właśnie w uzdrowiskach. W zakresie działań profilaktycznych udział lecznictwa uzdrowiskowego będzie się zatem stale zwiększał, w miarę poprawy poziomu ekonomicznego kraju i zamożności społeczeństwa. Część oddziałów sanatoryjnych w uzdrowiskach może doskonale spełniać funkcję pierwotnej prewencji medycznej w wielu chorobach cywilizacyjnych. Jednym z istotnych zadań, jakie spełnia lecznictwo uzdrowiskowe,jest wreszcie edukacja zdrowotna, stanowiąca szansę zmniejszenia zachorowalności w przypadkach wielu chorób cywilizacyjnych oraz zmniejszenia śmiertelności wśród ludzi stosunkowo młodych. Wszyscy chorzy przebywający w uzdrowisku powinni bowiem być równocześnie leczeni i kompetentnie edukowani. Medycyna uzdrowiskowa, wykorzystuje do celów leczniczych: naturalne tworzywa lecznicze wody mineralne, gazy i peloidy; naturalne czynniki przyrodnicze, jak klimat, krajobraz, szata roślinna; różne formy pracy mięśniowej; czynniki fizyczne, jak światło, dźwięk, pole elektromagnetyczne i inne. Lecznictwo uzdrowiskowe zajmuje się chorobami przewlekłymi, które w obecnej dobie wiążą się z ogromnymi kosztami na leczenie naprawcze, rehabilitację oraz opiekę socjalno-medyczną. Większość chorób przewlekłych, które są najczęstszą przyczyną zgonów, najlepiej i najkorzystniej jest leczyć w uzdrowisku, ponieważ stosowane tu metody lecznicze nie wywołują skutków ubocznych, efekt leczenia utrzymuje się długo, a jego koszty są niskie. W przebiegu większości chorób przewlekłych oraz po interwencji szpitalnej w chorobach ostrych leczenie uzdrowiskowe jest zatem wskazane. Ważnym elementem leczenia w większości chorób leczonych w uzdrowisku jest dieta. Są choroby, w których dieta jest obowiązującą częścią programu leczniczego, np. w chorobach trawienia, cukrzycy, osteoporozie, miażdżycy, dnie moczanowej. W innych chorobach jest niezbędna, chociaż niekoniecznie w zakresie wszystkich chorób danego profilu leczniczego; do takich należą choroby ruchu czy układu krążenia. W chorobach tych bowiem często występują otyłość czy miażdżyca, które wymagają diety. Niezależnie od tego, u wszystkich pozostałych chorych nie wymagających ograniczeń dietetycznych konieczne jest stosowanie racjonalnego żywienia. Uzdrowisko powinno prowadzić takie żywienie wzorcowo, gdyż jest to jeden z elementów kształtowania prozdrowotnego stylu życia. Każdy zakład lecznictwa uzdrowiskowego, niezależnie od kierunku leczniczego, jaki reprezentuje, powinien prowadzić żywienie racjonalne - podstawowe oraz przynajmniej dwa rodzaje diety: niskoenergetyczną oraz nisko-tłuszczową (przeciwmiażdżycową). Lecznictwo uzdrowiskowe jest szczególnie predysponowane do prowadzenia edukacji zdrowotnej. Powinna być ona częścią składową każdego programu leczniczego. Podstawowym celem jest kształtowanie prawidłowych nawyków żywienia, stymulowanie do porzucenia nałogów i zwiększenia aktywności fizycznej. Konsekwentne realizowanie programu edukacji zdrowotnej może doprowadzić do zmniejszenia zachorowań na tzw. choroby cywilizacyjne oraz zmniejszenia śmiertelności w wielu chorobach. Edukacja zdrowotna nie oznacza jednak prowadzenia jednej lub dwóch pogadanek. Powinien być opracowany jej program zawierający elementy informacyjne oraz aktywizujące chorego. Poza prelekcjami niezbędne jest prowadzenie ćwiczeń - warsztatów, pokazów, demonstracji, dyskusji oraz przygotowanie materiałów edukacyjnych. Program edukacyjny powinien obejmować tematykę dostosowaną do danej grupy chorób oraz o znaczeniu ogólnym z zakresu promocji zdrowia. Współczesna medycyna uzdrowiskowa nie odrzuca farmakoterapii, ale traktuje ją jako jedną z metod leczenia w czasie kontroli uzdrowiskowej. Większość chorób przewlekłych wymaga systematycznego stosowania leków, co powinno być wkomponowane w program leczniczy i odpowiednio modyfikowane, zależnie od potrzeb organizmu. Lekarz uzdrowiskowy powinien, zatem posiadać dużą wiedzę również z zakresu współczesnej farmakoterapii. Uzdrowisko jest miejscem relaksu i wypoczynku, sprzyjającym leczeniu. Środowisko psychologiczne, socjologiczne i przyrodnicze wpływa na uzyskanie dobrych wyników leczenia. Niektórzy chorzy wymagają zastosowania typowych metod psychoterapeutycznych, jak np. chorzy po zawale serca, po ciężkich urazach, znerwicowani. Może być stosowana mała lub duża psychoterapia czy relaksacja mięśniowo-psychoterapeutyczna. Przygotowaniem do ćwiczeń relaksacyjnych jest codzienny spacer w ciekawym krajobrazowo terenie. Wysoką pozycję w B. ma fitoterapia, czyli picie ziół. Najkorzystniejsze jest stosowanie zestawu ziół mających określone wskazania, bowiem jako metoda naturalna może doskonale uzupełniać inne zabiegi stosowane w lecznictwie uzdrowiskowym. Ważnym działem w balneoterapii jest krenoterapia (kuracja pitna). Systematyczne i prawidłowo dawkowane picie wód mineralnych wywiera działanie miejscowe na przewód pokarmowy oraz działanie ogólne, przede wszystkim w zakresie uzupełniania niedoborów mikro- i makroelementów. Ma to duże znacznie, zwłaszcza w dzisiejszych czasach, ze względu na zubożenie gleby i środków spożywczych w niektóre potrzebne składniki mineralne, np. magnez, jod. Krenoterapię, przeprowadza się w leczeniu kamicy moczowej - np. w skazie moczanowej i szczawianowej stosuje się szczawy alkaliczne, a więc wody hipoosmotyczne i hipotermalne (temp. poniżej 34°C), które wywołują wzmożoną diurezę nie powodując utraty składników mineralnych ustroju. Drugim cennym tworzywem naturalnym, jakim posługuje się lecznictwo uzdrowiskowe, jest borowina (peloidoterapia). Polska ma duże zasoby złóż borowinowych, które cechują się wysokimi wartościami leczniczymi. Najczęściej stosowane zabiegi borowinowe to: zawijania, kąpiele częściowe i całkowite, zabiegi ginekologiczne i doodbytnicze (tampony, okłady, nasiadówki) oraz rzadziej stosowane kąpiele zawiesinowe czy jontoforeza. Zabiegi borowinowe są szeroko stosowane w leczeniu chorób układu ruchu,
chorób kobiecych i (rzadziej) w chorobach układu trawienia i moczowego. Tworzywami leczniczymi wykorzystywanymi w lecznictwie są także gazy lecznicze. Występują one w przyrodzie w formie rozpuszczonej w wodzie lub samodzielnie. W balneoterapii wykorzystuje się głównie dwutlenek węgla, siarkowodór, radon, tlen oraz, ostatnio, ozon - w mieszance ozonowo-tlenowej. Poza wodami mineralnymi, borowinami i gazami leczniczymi duże znaczenie w lecznictwie uzdrowiskowym ma klimatoterapia wykorzystująca czynniki środowiskowe, w tym warunki klimatyczne. W Polsce można wyróżnić zasadniczo 3 regiony klimatyczne: klimat nizinny, klimat morski, klimat górski. W klimacie nizinnym, który obejmuje około 90% powierzchni Polski, oddziaływanie bodźcowe jest słabe. W uzdrowiskach tego regionu leczy się klimatycznie osoby w wieku podeszłym, dzieci z chorobą reumatyczną, prowadzi się również rekonwalescencję po zabiegach operacyjnych. Klimat nadmorski - chłodna, słoneczna wiosna, wietrzna i chłodna jesień są czynnikami działającymi bodźcowo. W uzdrowiskach nadmorskich leczy się przewlekłe choroby układu oddechowego, niedoczynność tarczycy, alergie, krzywicę, łuszczycę i trądzik młodzieńczy. Klimat górski - klimat ten wykazuje wybitny wpływ bodźcowy związany ze znacznie zróżnicowanymi warunkami pogodowymi, temp. powietrza, jego dużą czystością oraz okresowym występowaniem wiatru halnego. Klimat ten działa korzystnie w leczeniu i profilaktyce przewlekłych chorób układu od- wietrzne, zabiegi powietrzno-ruchowe, kąpiele oddechowego, w chorobach alergicznych oraz morskie, inhalacje naturalnego aerozolu morrekonwalescencji. Zabiegi klimatoterapeutyczskiego lub tężniowego. Szczególnym rodzajem obejmują: kąpiele słoneczne, kąpiele po- klimatoterapii jest talasoterapia, wykorzystująca naturalne walory lecznicze morza. Uzupełnieniem klimatoterapii są walory krajobrazowe uzdrowiska. Hydroterapia - wodolecznictwo; stosuje wody w formie kąpieli, polewań, nacieran, zawijań, okładów, kuracji pitnych i wziewnych. W lecznictwie usprawniającym największe znaczenie mają: kąpiele, pływanie i ćwiczenia w wodzie, natryski, masaże wirowe i podwodne. W zależności od temperatury wody użytej do zabiegu, można osiągnąć różne reakcje organizmu (ciepła - rozszerzenie naczyń krwionośnych, zmniejszenie napięcia mięśni, odprężenie, uspokojenie, działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe, zimna - działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne, pobudzenie układu krążenia i oddechowego). Jako bodziec mechaniczny (ciśnienie, ruch wody) działa przede wszystkim na obwodowe naczynia krwionośne, potęgując działanie temperatury wody. Masaż wirowy jest jedną z najłagodniejszych form masażu, natomiast masaż podwodny ma silniejsze działanie miejscowe; obowiązuje zasada (podobnie jak w masażu suchym - ręcznym), że strumień wody należy prowadzić od części odsiebnych kończyn w kierunku serca. Natryski, szczególnie bicze, stanowią bardzo silne bodźce mechaniczne (strumień wody różnego kształtu, o różnym ciśnieniu i temperaturze). Gdy stosowane są naprzemiennie strumienie ciepłej
i zimnej wody, dochodzi do tzw. gimnastyki naczyń krwionośnych (naprzemienne zwężenie
i rozszerzenie). Odciążenie, jakie uzyskuje się przez zanurzenie ciała w wodzie, stwarza optymalne warunki do ćwiczenia osłabionych mięśni. Wysiłek mięśni konieczny do wykonania ruchu w wodzie zmniejsza się do Vio siły, jaka jest potrzebna do wykonania ruchów poza wodą. Odciążenie i rozluźnienie, jakie uzyskujemy w ciepłej wodzie, wpływają nie tylko na łatwość i płynność ruchu, ale również zmniejszają towarzyszącą bolesność (np. po długotrwałym unieruchomieniu w opatrunku gipsowym). Powyższe warunki są również korzystne dla nauki chodzenia. Dla celów H. skonstruowano dużą ilość specjalistycznych urządzeń w kształcie wanien, basenów, specjalnych podnośników itd. Rodzajem zabiegów wodoleczniczych są okłady (kompresy), które wykonywane na ograniczonych powierzchniach ciała. Okłady chłodzące: do okładów używa się płótna o niskiej temperaturze, którą uzyskuje się przez częste moczenie w zimnej wodzie. Można w tym celu użyć także worka z lodem. Zabieg trwa od V2 do 1 godziny. Okłady takie działają przeciwzapalnie i przeciwbólowo. Zwężają naczynia krwionośne hamując tym samym krwawienia. Okłady rozgrzewające: pod ich wpływem następuje ogrzanie skóry ciepłem wytwarzanym przez ustrój. Polegają one na położeniu na daną część ciała kilku warstw płótna uprzednio zanurzonego w zimnej (10-14°C) wodzie i dobrze wyżętego. Na płótno kładzie się ceratę lub folię by utrudnić parowanie, a następnie grubą warstwę materiału z wełny lub flaneli. W okładach Priessnitza na warstwę zwilżonego wodą płótna kładzie się suche płótno i zawija w wełnianą chustę. Okłady rozgrzewające stosowane są głównie w przewlekłych miejscowych stanach zapalnych, po urazach, działają przeciwbólowo. Okłady należy zmieniać, co 3-8 godzin. W celu zwiększenia skuteczności dodawane są do okładów: roztwory octanu glinu, riwanolu, rumianku. Okłady gorące: Używa się do nich wody o temp. 40--45°C. Okład okrywa się szczelnie kocem lub flanelą, czasami termoforem z gorącą wodą. Okłady gorące wywołują silne przekrwienie skóry, działają przeciw zapalnie, przyśpieszają wchłanianie wysięków. Zmniejszają napięcie mięśni, skuteczne są w nerwobólach. W metodzie Kenny stosuje się wilgotne zawijania i okłady z wełny parowanej. Mogą być one stosowane ogólnie i miejscowo. W zabiegu ogólnym na łóżku kładzie się suchy koc z ceratą a chorego zawija się w gorący wilgotny koc. Następnie chory ma dowiniętą ceratę i suchy koc na okres 30-60 min. Zabiegi miejscowe wykonuje się w postaci gorących okładów z wełny parowanej. Wyróżnia się tzw. okład zawijany - zawijanie wełną parowaną, okład zapinany - na odcinki kończyn nakładane są kawałki wełny ogrzane parą wodną. Wilgotną wełnę owija się następnie wełną suchą, podszytą ceratką i zapina agrafkami. W trakcie zabiegu gorącą, wilgotną wełnę zmienia się kilkakrotnie. Okład koncentrowany - polega na szybkiej (co 2 min) zmianie okładów z gorącej parowanej wełny w czasie 15-20 min. Gorące okłady z wełny parowanej stosowane są wspomagająco w leczeniu porażeń mięśniowych w chorobie Heinego-Medina, w leczeniu przykurczów w stawach. Okłady borowinowe - ogrzaną papkę borowinową nakłada się bez-pośrednio na skórę, a następnie owija tkaniną, brezentową ceratą i kocem. Czas trwania zabiegu około 30 min. Papkę borowinową uzyskuje się poprzez dokładne oczyszczenie, rozdrobnienie i przesianie borowiny przez sito. Do wykonywania zabiegów leczniczych służy papka o temp. 40-45=C. Mechanizm działania leczniczego borowiny polega na oddziaływaniu cieplnym i mechanicznym - będącym wynikiem ucisku masy borowinowej na skórę oraz na wpływie zawartych w borowinie związków chemicznych i ciał o charakterze hormonów. Do okładów stosuje się również tzw. pastę borowinową tj. bardzo rozdrobnioną borowinę. Pasta ta ma podobne działanie do zwykłej borowiny, nie wywiera jednak na organizm wpływu cieplnego. Okłady borowinowe wykonuje się w reumatoidalnym zapaleniu stawów, zapaleniach okołostawowych, nerwobólach, w chorobie zwyrodnieniowej kręgosłupa i po wirusowym zapaleniu wątroby. Nie powinno wykonywać się tych okładów w niewydolności krążenia, zaawansowanej miażdżycy, aktywnej chorobie wrzodowej żołądka lub dwunastnicy, niewydolności nerek, ciąży i nowotworach. Nie stosuje się tych zabiegów u dzieci do lat 7. Okłady parafinowe - parafinę o temperaturze 60=C, nakłada się na wybrane miejsce pędzlem aż do uzyskania warstwy grubości 1-2cm. Następnie skórę owija się dokładnie papierem woskowym, ceratą lub folią oraz ciepłym kocem. Czas zabiegu wynosi 30--60 min. Okłady z parafiny można również zakładać w postaci kilkunastu warstw nasączonej gazy lub poprzez bezpośrednie zanurzenie stóp lub dłoni w parafinie - tzw. skarpetki lub rękawice parafinowe. Bezpośrednio po zdjęciu okładu parafinowego skóra jest spocona, blada i gorąca,
szybko ulega zaczerwienieniu w wyniku rozszerzenia naczyń. Właściwości fizyczne parafiny powodują, że poprawia się krążenie w naczyniach włosowatych skóy, wzmagają się procesy utleniania tkankowego, łatwiejsza jest resorpcja i wydalanie z tkanek toksycznych produktów procesu zapalnego. Zabiegi parafinowe stosowane są głównie w leczeniu stanów zapalnych stawów i tkanek miękkich. Kinezyterapia - to leczenie różnymi formami aktywności fizycznej o odpowiednio dobranym obciążeniu. W uzdrowisku wykorzystywane są różnego typu ćwiczenia fizyczne, a także spacery, marsze oraz jazdy rowerem. Również te formy muszą być dawkowane i kontrolowane. Stanowią uzupełniające formy kinezyterapii. Zastosowanie wysiłku fizycznego jest bardzo szerokie, prawie we wszystkich chorobach może być przydatne. W największym stopniu wykorzystywane jest w chorobach układu ruchu, w chorobach kardiologicznych, angiologicznych, cukrzycy, otyłości, osteoporozie, chorobach pulmonologicznych i innych (ćwiczenia fizyczne). Masaż leczniczy - to wiele ruchów wykonywanych ręką masażysty w określonym tempie i pewnej kolejności. Ruchami tymi są: głaskanie, ugniatanie, rozcieranie, oklepywanie i wstrząsanie. Bodźce mechaniczne, jakich dostarcza masaż przez ucisk i rozciąganie tkanek, oddziaływają bezpośrednio na skórę, tkankę podskórną i mięśnie. Stosuje się go w celu pobudzenia obiegu krwi (lepsze ukrwienie tkanek), przyspieszenia usuwania z tkanek produktów przemiany materii, pobudzenia zakończeń nerwowych. Sam masaż nie powoduje zwiększenia siły mięśniowej. Oprócz ręcznego masażu klasycznego wykonuje się masaż specjalne stref odruchowych, stref mięśniowych, tkanki łącznej, punktowy masaż okostnowy i masaż segmentarny (w zespołach bólowych kręgosłupa). Specjalne znaczenie ma masaż odprowadzający (limfatyczny), który dzięki rozszerzeniu naczyń krwionośnych i limfatycznych pomaga w likwidacji obrzęków tkankowych. Wskazania ogólne do stosowania M. to: poprawa ukrwienia i rozluźnienie tkanek, bóle mięśniowe, przyspieszenie wypoczynku mięśni, poprawa procesów przemiany materii i odprężenie psychiczne. Wskazania miejscowe to: obrzęki, zmiany zwyrodnieniowe, stany przeciążeniowe mięśni. Przeciwwskazaniami są: ostre choroby gorączkowe, nowotwory, niewydolność krążenia, ostre stany pourazowe, ciąża. Masaż podwodny -jest rodzajem zabiegu wodoleczniczego, przeprowadzanego w wannie. Pacjent poddany zostaje działaniu strumienia wody o określonym ciśnieniu. Obowiązuje w tym przypadku taka sama zasada jak przy M. ręcznym tzn. strumień wody jest prowadzony od części dystalnych kończyn w kierunku serca. Stosowany w zaburzeniach krążenia obwodowego. Masaż wirowy - jest jedną z najłagodniejszych form M. Urządzenie do M. wirowego składa się z wanienki metalowej oraz pompy do wytwarzania ciśnienia wody. Woda wyrzucana jest ponad dnem wanny w kierunku poziomym. Wanienka jest napełniona wodą o temperaturze 27-38°C, zanurza się w niej całego pacjenta lub tylko np. kończynę. Stosuje się u chorych z zaburzeniami krążenia obwodowego. Fizykoterapia - podstawę nowoczesnej fizykoterapii i balneoterapii stworzyli Grecy, Rzymianie, ludy Egiptu i Bliskiego Wschodu. Lekarze starożytności Hipokrates, Asklepiades z Bitynii opisali lecznicze działanie słońca i wody, Rzymianie stworzyli podwaliny lecznictwa uzdrowiskowego. Pierwsze zabiegi elektrolecznicze polegały na przykładaniu do ciała ludzkiego specjalnego gatunku ryb - drętwy, które mają zdolność gromadzenia ładunku elektrycznego. Prace badawcze Izaaka Newtona (1642-1727) dały początek światłolecznictwu, odkrycia Ligi Ga-Ivaniego i Alessandro Volta elektrolecznictwu. Obserwacje Vincenta Priessnitza (1799-1851) i Wilhelma Winternitza (1835-1897) stworzyły podwaliny wodolecznictwa. Wiek XX to wprowadzenie do terapii diatermii, pól elektrycznych, magnetycznych. Prace Einsteina stały się podstawą rozwoju techniki laserowej, którą do terapii wprowadził węgierski uczony E. Mester. Terapię polami magnetycznymi zapoczątkowali Francuz R.T Laennec (1791-1826) i Amerykanin E. Perkins twórca aparatu do zwalczania bólu opartego na działaniu pola magnetycznego. Balneologia polska swój burzliwy rozwój miała w XIX wieku. Józef Dietl (1804--1878) był propagatorem lecznictwa uzdrowiskowego, prof. F. Chłapowski był kierownikiem pierwszej polskiej katedry balneologii przy Uniwersytecie Poznańskim. Elektrolecznictwo-to dział medycyny fizykalnej wykorzystujący dla celów leczniczych prąd stały i prądy impulsowe małej i średniej częstotliwości. Prąd stały -zwany również, choć niezupełnie słusznie prądem galwanicznym. Przepływ prądu elektrycznego przez tkanki wywołuje szereg zjawisk, których natężenie ściśle zależne jest od przewodnictwa poszczególnych tkanek. Prąd stały przepływający przez roztwory elektrolitowe, którymi są wszelkie płyny ustrojowe powoduje powstanie określonych zjawisk elektrochemicznych. Wokół katody powstaje odczyn zasadowy w pobliżu anody odczyn kwaśny - wykorzystywane jest to często w celach leczniczych. Prąd elektryczny przepływając przez tkanki wytwarza pewna ilość ciepła, rozszerza także naczynia krwionośne, co zwiększa ciepłotę tkanek. W tkance nerwowej i mięśniowej prąd stały powoduje zmiany pobudliwości określane jako elektrotonus.











Strona niezależnego Dystrybutora nie jest własnością firmy Akuna Polska Sp. z o.o., która nie
ponosi odpowiedzialności za informacje na niej podane.