ETYKA LEKARSKA

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z


ETYKA LEKARSKA

deontologia lekarska; pojęcie różnie rozumiane w różnych epokach,zawsze jednak opierała się na przekonaniu, że pacjent musi darzyć lekarza zaufaniem i że lekarza obowiązują wszystkie powszechnie akceptowane normy postępowania. Jednym z najstarszych i najlepiej znanych kodeksów E.L. jest Przysięga sformułowana przez Hipokratesa i jego uczniów w IVw. p.n.e. Określa ona nie tylko normy regulujące relacje pomiędzy lekarzem, a pacjentem, obliguje lekarzy do przekazywania swojej wiedzy następnym pokoleniom oraz opisuje związek, jaki powinien ich łączyć z uczniami. Jeszcze w XVIII w. wymagano od lekarzy bezwarunkowego stosowania się do zasad Przysięgi, lecz obecnie w wielu krajach lekarze nie składają żadnej przysięgi. Główne tezy Hipokratesa przetrwały próbę czasu, np. te odnoszące się do opieki nad pacjentem i zachowania tajemnicy lekarskiej. W Polsce absolwenci medycyny nadal składają uroczyste ślubowanie, którego tekst oparty jest na piśmie ojca medycyny. Wymagania etyczne zostały uaktualnione w 1947 roku w Deklaracji Genewskiej przez Światowe Stowarzyszenie Lekarzy, a jednocześnie sformułowano Międzynarodowy Kodeks Etyki Lekarskiej. Dodatkowo, międzynarodowe komitety wydały kilka deklaracji dotyczących pojawiających się, nowych problemów etycznych np. deklaracja o doświadczeniach na ludziach, prawach pacjenta, manipulacjach genetycznych i klonowaniu ludzi. Współcześnie przysięga ma dla lekarzy znaczenie raczej symboliczne, nie ma skutków prawnych. Zasady E.L. stosowane w praktyce noszą nazwę deontologii lekarskiej. Lekarzom wolno praktykować tylko wtedy, gdy zostaną zarejestrowani przez odpowiednie organy władzy, a jeśli okaże się, że w trakcie wykonywania zawodu złamali zasady E.L. mogą stracić prawo wykonywania zawodu. Zasady E.L. opierają się na: uznaniu autonomii jednostki (prawo człowieka do decydowania o własnym życiu; lekarz powinien zawsze postępować zgodnie z wolą pacjenta i ujawnić mu wszelkie informacje konieczne do podjęcia decyzji dotyczących własnego zdrowia), unikaniu wszelkich działań mogących choremu zaszkodzić (primum non nocere - po pierwsze nie szkodzić), sprawiedliwości (chory powinien mieć zapewnioną taką pomoc jakiej wymaga jego stan zdrowia). Aspekt sprawiedliwości należy obecnie do najbardziej kontrowersyjnych zagadnień E.L., usługi medyczne są drogie i w przypadku ograniczonych zasobów finansowych państwa (w różnym stopniu dotyczy to wszystkich krajów) brak możliwości zapewnienia usługi na najwyższym poziomie (również finansowym) ogranicza dostęp wielu chorym. Inną ważną zasadą jest zachowanie tajemnicy lekarskiej. Lekarz zobowiązany jest do zachowania w tajemnicy wszystkiego, o czym uzyska informację w związku z wykonywaniem swojego zawodu. Jedynie w szczególnych przypadkach lekarz może nie dotrzymać tajemnicy, np. w przypadku podejrzenia o zabójstwo, zatruciach, samobójstwie, przebieg choroby dzieci (rodzice mają prawo do pełnej informacji o ich stanie zdrowia). W sytuacjach, gdy zagrożone jest dobro całego społeczeństwa (porody, poronienia, zgony, choroby zakaźne, przypadki zaniedbywania lub maltretowania dzieci i dorosłych). Lekarz ma obowiązek skierować pacjenta do innego lekarza, jeśli sam nie jest w stanie przeprowadzić odpowiednich badań i podjąć leczenia. Związek pomiędzy lekarzem, a pacjentem jest oparty na wzajemnym zaufaniu. Pacjent musi szczerze opowiadać o swoich problemach, ale musi wiedzieć, że lekarz zachowa tajemnicę i zastosuje najodpowiedniejszą metodę leczenia. Ważnym elementem takiego związku jest zgoda pacjenta na proponowaną kurację. W przypadku drobnych zabiegów i mało inwazyjnych badań samo zgłoszenie się chorego do placówki medycznej traktowane jest jako zgoda. Bardziej skomplikowane i potencjalnie niebezpieczne zabiegi medyczne, wymagają zwykle pisemnej zgody pacjenta. Niekiedy zdarzają się sytuacje, gdy leczenie przeprowadza się bez zgody pacjenta np. u chorych umysłowo lub z innego powodu niezdolnych do wyrażenia swej woli. W stanach zagrożenia życia zgoda nie jest wymagana, natomiast w pozostałych zgodę powinien wyrazić opiekun lub sąd. Problemem pozostaje kwestia informowania pacjenta o śmiertelnej chorobie. Niekiedy jego otoczenie postanawia zataić tę informację, jednak rodzi to etyczne wątpliwości, bowiem każdy, ma prawo żądać szczerej odpowiedzi na wszystkie pytania. Pomimo pozornej prostoty powyższych sformułowań, w wielu sytuacjach dochodzi do sprzeczności. Najwyraźniejszy jest konflikt pomiędzy niewyrządzaniem szkody a niesieniem pomocy. Wielu kuracjom towarzyszą negatywne skutki uboczne, należy jednak rozważyć czy przewyższają one potencjalne korzyści. Nie zawsze wynik takich rozważań jest oczywisty, opinie mogą się różnić nawet wśród specjalistów z danej dziedziny. Dylematami moralnymi są np. kwestie przerywania ciąży, momentu zakończenia wspomagania życia u ludzi w stanie krytycznym, nie rokującym poprawy oraz eutanazja.








Strona niezależnego Dystrybutora nie jest własnością firmy Akuna Polska Sp. z o.o., która nie
ponosi odpowiedzialności za informacje na niej podane.