CZASZKA

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z


CZASZKA

jest kostnym rusztowaniem głowy, zbudowanym z wielu zrośniętych (szwy czaszki) ze sobą kości tworzących jej część mózgową i twarzową. Jedynymi ruchomymi kośćmi są żuchwa, łącząca się stawem z kością skroniową, i drobne kosteczki słuchowe ucha wewnętrznego. W życiu płodowym i u dzieci poszczególne kości łączą się ze sobą pasmami tkanki łącznej. Budowa C. jest bardzo skomplikowana, gdyż łączy ona funkcje podporowe dla mięśni biorących udział w żuciu i mięśni mimicznych, a zarazem stanowi osłonę i podparcie: jama czaszki dla mózgu, oczodół dla oka, błędnik kostny otacza narządy słuchu i równo-wagi, jama nosowa z zatokami przynosowymi służy krążeniu powietrza i ochronie zmysłu powonienia, jama ustna służy do pobierania i rozdrabniania pokarmu. Podobnie jak na głowie, na czaszce wyróżnia się okolice topograficzne. Część czołowa zbudowana z kości czołowej stanowiąca przednie odgraniczenie mózgu, a od góry osłaniająca oczodół. Wydatne łuki na oczodołowe stanowią wsparcie dla brwi (osłona oka), a zatoki czołowe wypełnione powietrzem zmniejszają ciężar czaszki przy jej dużej wytrzymałości. Oczodoły to parzyste otwory w czaszce o zarysach czworościennej piramidy, której podstawa (płaszczyzna wejściowa do oczodołu) skierowana jest do przodu i do boku. Wierzchołek piramidy skierowany jest do tyłu i przyśrodkowo. Ściany oczodołów utworzone są przez 7 kości - szczękową, łzową, sitową, podniebienną, czołową, klinową, jarzmową. W oczodole mieszczą się liczne otwory, szczeliny i kanały dla wchodzących i wychodzących naczyń i nerwów. W oczodołach mieszczą się gałki oczne. W obrębie oczodołu może rozwijać się wiele stanów chorobowych. Zapalenie oczodołu i tkanki łącznej około oczodołowej - jest to ostre, szybko rozprzestrzeniające się zakażenie skóry i tkanki podskórnej. Zapalenie tkanek oczodołu, u dorosłych, wywołane jest najczęściej infekcją zatok obocznych nosa, zęba, przeniesieniem zakażenia drogą krwionośną lub bezpośredniego zakażenia w wyniku urazu. Część skroniowa zbudowana z łuski kości skroniowej pokrywa mózgowie, zarazem stanowiąc przyczep dla silnych mięśni żwaczy (żucie pokarmu), a piramida kości skroniowej zamyka od dołu jamę czaszki osłaniając ucho wewnętrzne i błędnik błoniasty. Kość ciemieniowa tworzy boczną ścianę jamy czaszkowej, a kość potyliczna zamyka ją od tyłu stanowiąc jednocześnie połączenie z kręgosłupem (staw szczytowo-potyliczny). Kości twarzoczaszki
osłaniają struktury twarzy i zamykają jednocześnie od przodu i od dołu jamę czaszki. Kość jarzmowa tworzy łuki jarzmowe, będące podporą dla wielu mięśni mimicznych i żwaczy. Stanowi ona jednocześnie boczną i dolna osłonę oczodołu. Kość szczękowa osłania dolną i przyśrodkową część oczodołu, boki i dół jamy nosowej oraz górę jamy ustnej (podniebienie), dając też podstawę dla umocowania zębów górnych (wyrostki zębodołowe szczęki). Zawiera też wypełnione powietrzem zatoki szczękowe. Podstawa czaszki, czyli jej ściana dolna, zbudowana jest z wyrostków podniebiennych szczęki oraz kości podniebiennych (podniebienie twarde), kość klinowa, leżąc na środku podstawy czaszki, zawiera dwie powietrzne zatoki klinowe, ogranicza od dołu jamę czaszki a od góry jamę nosową i od tyłu oczodół. Kość sitowa jest całkowicie ukryta wewnątrz czaszki, odgradzając delikatną blaszką jamę czaszki od jamy nosowej. Kości nosowa i łzowa tworzą nasadę nosa i niewielki fragment przyśrodkowej ściany oczodołu. Lemiesz tworzy fragment przegrody nosa. Żuchwa jest największą i najmocniejszą kością twarzy, stanowiąc podparcie dla dolnych zębów umocowanych w wyrostku zębodołowym. Na powierzchni C. pokryta jest cienkimi tkankami miękkimi, w związku z czym wiele jej kostnych części można wyczuć palcami (całe sklepienie, aż do łuków brwiowych, ściany boczne, wyrostek jarzmowy w górnej części policzka, dolne brzegi żuchwy i wyrostek sutkowy kości skroniowej ku tyłowi od małżowiny usznej, brzegi oczodołów, kości nosowe). C. jest bardzo wytrzymała mechanicznie, ma jednocześnie znaczną zdolność sprężystego odkształcania się. Struktura kostna ma charakterystyczne wzmocnienia będące pasmami zbitej tkanki kostnej (tzw. belki). Z wiekiem kształt C. zmienia się. Noworodek ma stosunkowo dużą część mózgową i małą twarzową, z wydatnymi guzami cholowymi i ciemieniowymi, natomiast inne wystające części czaszki (łuki jarzmowe, wyrostki sutkowe, łuki brwiowe) są słabo zaznaczone. W wieku starczym spłaszcza się sklepienie, zanika żuchwa (w związku z wypadaniem zębów). Czaszka kobiety jest na ogół delikatniejsza od męskiej, jest lżejsza
i mniejsza, części wystające są mniej wydatne, czoło bardziej pionowe i wypukłe. Kontur twarzy kobiecej jest bardziej zaokrąglony, zbliżony do dziecięcego niż męskiego. Kształt C. różni się również w obrębie tej samej płci (osobnicy wysoko i wąskogłowi, osobnicy nisko- i szerokogłowi), a także pomiędzy rasami ludzi (stopień wydłużenia C, wysokość, szerokość nosa, stopień wykształcenia bródki, wydatności twarzy i ukształtowanie łuków brwiowych).







Strona niezależnego Dystrybutora nie jest własnością firmy Akuna Polska Sp. z o.o., która nie
ponosi odpowiedzialności za informacje na niej podane.