BŁONA SUROWICZA

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z


BŁONA SUROWICZA

cienka, gładka błona łącznotkankowa pokryta jednowarstwowym nabłonkiem płaskim. B.S. wyścielają jamy ciała i pokrywają znajdujące się w nich narządy. Błona surowicza ściśle przylegająca do mięśnia sercowego to osierdzie, składające się z trzech warstw: zewnętrznej nasierdzie, środkowej - śródsierdzie, wewnętrznej - wsierdzie. Podstawa osierdzia leży na środku ścięgnistym przepony, tylna ściana worka osierdziowego stanowi przednią granicę śródpiersia tylnego. Do bocznych ścian worka osierdziowego przylega opłucna, z którą połączony jest on luźną tkanką łączną. Wewnątrz worka osierdziowego położone są początkowe odcinki aorty i pnia płucnego. Worek osierdziowy dzięki swej gładkiej powierzchni zmniejsza tarcie poruszającego się serca. Nasierdzie stanowi blaszkę trzewną osierdzia surowiczego, jest to blaszka zbudowana z tkanki łącznej bogatej we włókna kolagenowe i sprężyste. Od strony jamy osierdziowej powleczone jest nabłonkiem jednowarstwowym płaskim. Przez nasierdzie prześwitują przebiegające pod nim naczynia krwionośne i nerwy oraz tkanka tłuszczowa. Pod blaszką trzewną bruzdy serca wypełnione są tkanką tłuszczową. Śródsierdzie jest najgrubszą warstwą ściany serca budowaną przez tkankę mięśniową serca. Wsierdzie - pokrywa całą wewnętrzną powierzchnię serca wraz z zastawkami, jej grubość to 0,2-0,5mm. Składa się z 3 warstw: jednowarstwowego śródbłonka (jak wewnątrz naczyń krwionośnych), który spoczywa na cienkiej blaszce włókien łącznotkankowych, pod którymi z kolei znajduje się tkanka łączna zawierająca rozgałęzienia naczyń, nerwów i układu bodźcowo-przewodzącego serca. W ujściach wielkich naczyń bez wyraźnej granicy przechodzi w śródbłonek naczyniowy. W. wygładza wewnętrzną powierzchnię serca i zapobiega wykrzepianiu krwi w kontakcie z jego ścianą. Najczęstszą chorobą W. jest jego zapalenie. Jest to choroba, do której dochodzi, gdy bakterie przedostaną się do krążącej krwi, przeważnie z jamy ustnej i górnych dróg oddechowych, ale czasem z innych części ciała. Zakażenie bakteriami prowadzi do uszkodzenia W. i tym samym zastawek serca. Nieleczone zapalenie W. stanowi zagrożenie życia. Na bakteryjne zapalenie W. narażone są zwłaszcza osoby, których zastawki są nieprawidłowo zbudowane lub uszkodzone z innego powodu. Osoby te muszą zwracać szczególną uwagę na stan swoich zębów i regularnie poddawać się kontroli stomatologicznej, a przed zabiegami stomatologicznymi powodującymi krwawienie powinny otrzymywać antybiotyk. Zapalenie W. może ujawnić się nieoczekiwanie, ale przeważnie objawy chorobowe rozwijają się w ciągu kilku tygodni: gorączka i dreszcze oraz nocne poty, chudnięcie i zmęczenie, a często także różnorodne dolegliwości bólowe (również stawów), skrócenie oddechu (duszność) i uporczywy kaszel, krwawienia pod paznokciowe, powodujące wystąpienie czerwonych linii pod paznokciami rąk, wybroczyny w postaci drobnych purpurowo czerwonych plamek pod skórą. W sercu mogą powstawać ropnie, a zakażone części zastawek mogą się odrywać, przedostawać z prądem kiwi do innych narządów i powodować zatory lub inne powikłania septyczne (krwiopochodne zapalenie). Chorzy wymagają leczenia w warunkach szpitalnych, co umożliwia zidentyfikowanie szczepu bakterii wywołujących chorobę. Niezakaźne zapalenie W. jest stanem zapalnym w sercu, który może być spowodowany przez zaawansowane stadium raka lub niektóre choroby układu odpornościowego np. gorączkę reumatyczną. Błona otaczająca ze wszystkich stron szczelnie płuco tworząc dla każdego płuca oddzielny worek to opłucna. Opłucna składa się z dwu blaszek tj. opłucnej płucnej - trzewnej i opłucnej ściennej wyściełającej ścianę klatki piersiowej. Pomiędzy blaszkami opłucnej znajduje się jama zawierająca płyn surowiczy - jama opłucnej. Wpływa on na zmniejszenie tarcia między blaszkami opłucnej. W jamie O. panuje ujemne ciśnienie, co warunkuje prawidłową czynność płuc. Opłucna ścienna dzieli się na O. żebrową, przeponową i śródpiersiową. Opłucna płucna unerwiona jest przez włókna współczulne. Nie posiada włókien czuciowych. Opłucna ścienna unerwiona jest przez włókna czuciowe nerwów międzyżebrowych. Choroby opłucnej: zapalenie O. suche, włóknikowe przebiega z tworzeniem się złogów włóknika, które powodują dolegliwości bólowe nasilające się w trakcie oddechu. Chory ma trudności z oddychaniem i układa się na chorym boku. W trakcie osłuchiwania słyszalne jest tarcie opłucnej. Suche zapalenie opłucnej może rozwijać się w zapaleniu płuc, mocznicy, nowotworach, po urazach, w zakażeniach wirusowych. Wysiękowe zapalenie opłucnej może być następstwem suchego zapalenia, chory odczuwa złagodzenie bólu lub w wyniku zakażenia bakteryjnego i objęcia procesem zapalnym opłucnej. Najczęściej przyczyną jest zakażenie gruźlicze. Do zakażenia opłucnej może dojść przez ciągłość z ogniska w miąższu płuc. Do stanów prowadzących do powstania wysięku w opłucnej zaliczamy też zakażenie grzybicze, zatorowość płucną, toczeń układowy, przerzuty nowotworowe do opłucnej, ostre zapalenie trzustki, AIDS. W stanach tych dochodzi do wysiękowego zapalenia opłucnej. W przypadku niekorzystnego przebiegu zapalenia płuc z odczynem ze strony opłucnej w płynie opłucnowym wzrasta ilość bakterii i granulocytów obojętnochłonnych - płyn staje się ropny. Rozpoznaje się wówczas ropniak opłucnej, którego najczęstszą przyczyną są bakterie beztlenowe. W rozpoznaniu choroby pomocna jest ocena rozmazu płynu opłucnowego, badanie bakteriologiczne, biopsja opłucnej, bronchofiberoskopia, tomografia komputerowa. Niekorzystnym zejściem wysiękowego zapalenia opłucnej są zwłóknienia z wytworzeniem zrostów między blaszkami opłucnej. Całkowite zarośnięcie jamy opłucnej nazywamy fibrotoraksem. Tworzenie się zwapnień na opłucnej jest następstwem krwawień do opłucnowych, gruźlicy lub wynikiem narażenia na azbest. Niekiedy w wyniku działania azbestu dochodzi do rozwoju nowotworu - międzybłoniaka opłucnej. W warunkach fizjologicznych w jamie opłucnej znajduje się 10-20 ml płynu. Skład tego płynu jest podobny do składu osocza z wyjątkiem zawartości białka, którego jest mniej. Płyn opłucnowy z naczyń włosowatych opłucnej przechodzi do naczyń limfatycznych przez drobne otwory w opłucnej ściennej. W warunkach zaburzenia ciśnienia w mikrokrążeniu i obniżenia ciśnienia onkotycznego do-chodzi do pojawiania się płynu przesiękowego. Obserwowany jest on w niewydolności krążenia, hipoalbuminemii, wodobrzuszu, obrzęku śluzowatym. Błona surowicza jamy brzusznej to otrzewna stanowiąca błonę łączno-tkankową wyściełającą jamę brzuszną. Powierzchnia wewnętrzna otrzewnej pokryta jest nabłonkiem jednowarstwowym plaskiem posiadającym nieznaczne właściwości wydzielnicze. Jej gładka powierzchnia umożliwia przesuwanie się względem siebie sąsiadujących narządów. Otrzewna ze ściany jamy brzusznej (otrzewna ścienna) przechodzi na narządy (otrzewna trzewna) tworząc worek surowiczy - jamę otrzewnej. Narządy znajdujące się w niej nazywane są narządami wewnątrzotrzewnowymi. Otrzewna przylega do powięzi poprzecznej. Największym zachyłkiem otrzewnej jest torba sieciowa, oprócz niej jest kilka zachyłków mniejszych. Do najczęściej występujących chorób otrzewnej zalicza się zapalenie, zrosty, nowotwory, wodobrzusze. Ostre zapalenie otrzewnej może rozwijać się na tle bakteryjnym, po urazach, w wyniku ran drążących, w zapaleniu wyrostka robaczkowego, okrężnicy, perforacji wrzodu trawiennego żołądka. Przebiega z gorączka, silnym bólem brzucha. Nudnościami, wymiotami, rozlanym wzrostem napięcia powłok brzusznych Zrosty otrzewnowe są następstwem stanów zapalnych lub pozostałością po zabiegach operacyjnych.







Strona niezależnego Dystrybutora nie jest własnością firmy Akuna Polska Sp. z o.o., która nie
ponosi odpowiedzialności za informacje na niej podane.