APOPLEKSJA

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z


APOPLEKSJA

udar mózgu; nagłe ogniskowe lub uogólnione zaburzenie czynności mózgu utrzymujące się powyżej 24 godzin lub prowadzące do śmierci wywołane jedynie chorobami naczyniowymi. Udar mózgu jest trzecią co do częstości przyczyną zgonów oraz najczęstszą przyczyną niesprawności u ludzi powyżej 40 r.ż. Rocznie na świecie z jego powodu umiera 4,6 miliona ludzi. Zapadalność na U. w Polsce kształtuje się na średnim poziomie europejskim (ok. 170/100000 ludności/rok), natomiast umieralność należy do jednej z najwyższych (80/100000 ludności/rok) i nie wykazuje tendencji spadkowej. Mimo, że w ostatnich dziesięcioleciach dzięki intensywnemu leczeniu chorych ze świeżym U. w oddziałach udarowych (jest ich w Polsce bardzo mało) uzyskano znaczne zmniejszenie wczesnej śmiertelności, zasadniczą rolę w obniżeniu umieralności uzyskano dzięki efektywnej profilaktyce. Modyfikacja czynników ryzyka choroby nie tylko wpływa na obniżenie zapadalności, ale również ma zasadniczy wpływ na przebieg choroby. Czynnikami ryzyka modyfikowalnymi (na które możemy wpływać -najlepiej redukując) udaru są: nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, zaburzenia lipidowe - hipercholesterolemia, migotanie przedsionków, choroba niedokrwienna serca, palenie papierosów, niska aktywność fizyczna, nadużywanie alkoholu, otyłość i nawyki dietetyczne. Do czynników, na które wpływu nie mamy należą: starszy wiek, płeć męska, występowanie choroby w rodzinie, rasa czarna. Wymienione choroby mogą spowodować niedokrwienie mózgu lub krwotok do mózgu z następczym uszkodzeniem komórek mózgowych. Na tej podstawie wyróżnia się: udar niedokrwienny i krwotoczny. Udar niedokrwienny jest spowodowany gwałtownym zatrzymaniem dopływu krwi do mózgu (może być wynikiem niedrożności tętnicy zaopatrującej i w konsekwencji niewystarczającym przepływem krwi przez dany obszar mózgu). Do zamknięcia tętnicy może doprowadzić zakrzep powstały w miejscu niedrożności lub materiał zatorowy, który przemieścił się do naczynia mózgowego z innych naczyń organizmu, zwykle tętnic (niektóre choroby serca - zator kardiogenny, na przykład wady zastawek, ostry zawał serca, zaburzenia rytmu serca; zmiany miażdżycowe w innych tętnicach, ulegające fragmentacji i przemieszczeniu do tętnic mózgowych - zator wewnątrz tętniczy), niekiedy też z żył kończyn dolnych lub miednicy małej - zator paradoksalny. Do udaru niedokrwiennego może także doprowadzić gwałtowny uogólniony spadek przepływu krwi przez naczynia (przy spadku ciśnienia krwi lub nasilonych zaburzeniach rytmu serca), który w połączeniu ze zwężeniem tętnic mózgowych powoduje niedostateczne zaopatrzenie mózgu w tym rejonie, a także choć rzadko: zaburzenia krzepnięcia, choroby krwi, zmiany zapalne naczyń, uszkodzenie ściany tętnic (rozwarstwienie) pourazowe lub samoistne i zakrzep zatok żylnych mózgu i żył mózgowych. Ze względu na przebieg kliniczny niedokrwienia mózgu (czas trwania objawów) wyróżniono: przejściowy atak niedokrwienny (TIA - ang. transient ischemic attack) - objawy ogniskowych lub uogólnionych zaburzeń czynności mózgu trwające poniżej 24 godzin, - objawy zaburzeń czynności mózgu trwające powyżej 24 godzin, wycofujące się przed upływem 21 dni, dokonany udar niedokrwienny z objawami trwałego zaburzenia funkcji mózgu oraz udar postępujący, w którym stopniowo narastają objawy zaburzeń funkcji mózgu spowodowane przyczynami naczyniowymi. Udar krwotoczny mózgu, czyli krwotok mózgowy jest spowodowany przedostaniem się krwi poza naczynie mózgowe, co w konsekwencji doprowadza do niszczenia tkanki przez wynaczynioną krew. Najczęściej dochodzi do niego wskutek pęknięcia drobnych tętnic mózgowych w przebiegu nadciśnienia tętniczego. Inną przyczyną mogą być nieprawidłowości naczyń (tak zwane malformacje naczyniowe, naczyniaki). Krwotok podpajęczynówkowy (podpajęczy) jest krwawieniem do przestrzeni płynowych otaczających mózg. Najczęściej jest spowodowany pęknięciem tętniaka, czyli nieprawidłowego poszerzenia dużych tętnic przebiegających na podstawie i powierzchni mózgu. W zależności od umiejscowienia tętniaka może z nim współistnieć krwotok mózgowy. Objawami apopleksji są: zaniewidzenie jednooczne (TMB - ang. transitorisk monoculear blindhed; lac. amaurosis fuga) - zobjawami zaburzeń widzenia w jednym oku spowodowane najczęściej materiałem zatorowym (źródłem tego materiału są najczęściej zmiany miażdżycowe w tętnicy szyjnej) przemieszczającym się przez tętnicę środkową siatkówki, przy czym objawy niedokrwienia siatkówki są uznane za równoważne z niedokrwieniem mózgu, to znaczy, że TMB traktowane jest klinicznie jak TIA; niedowład lub porażenie mogący dotyczyć różnych grup mięśni w zależności od miejsca uszkodzenia mózgu (najczęściej występuje niedowład lub porażenie mięśni twarzy i kończyn po jednej stronie ciała - typowo po stronie przeciwnej niż lokalizacja udaru); afazja (występuje przy uszkodzeniu dominującej półkuli mózgu, którą przypadku ludzi praworęcznych jest półkula lewa), czyli zaburzenia funkcji mowy spowodowane uszkodzeniem ośrodków mowy w mózgu (zaburzenia rozumienia mowy, niemożność przypominania sobie słów np. nazw przedmiotów, kłopoty w prawidłowym wypowiadaniu słów i zdań lub kombinacją wymienionych towarzyszyć jej mogą trudności w czytaniu, pisaniu oraz liczeniu). Innymi objawami udaru są nagle występujące zaburzenia czucia (znieczulenie) po jednej stronie ciała, chodu z utratą równowagi i zawrotami głowy oraz silny ból głowy. Udar jest często jest niebolesny. Po przebytym udarze niedokrwiennym nawroty choroby następują w ciągu roku u 6%-12% chorych, a w ciągu 5lat u 40%-50% ponadto w ciągu 2 lat od udaru 15% chorych doznaje zawału serca i 15% umiera z czyn naczyniowych. Stąd pamiętać należy, że nie tylko pierwszy udar jest celem profilaktyki, należy zapobiegać też kolejnym epizodom poprzez: zmianę trybu życia i leczenie czynników ryzyka, antyagregacyjne (przeciw-płytkowe), lekami przeciw zakprzepowymi, a także operacje chirurgiczne zwężenia tętnic szyjnych. W diagnostyce, poza badaniem klinicznym, szczególną rolę przypisuje się ocenie obrazowej mózgu (głównie tomografia komputerowa) i ocenie płynu mózgowo-rdzeniowego. Istotne jest rozpoznanie przyczyny powstania udaru. Leczenie ukierunkowane
jest na korekcję zaburzeń choroby pierwotnej oraz zapewnienie prawidłowego funkcjonowania mózgu. W dalszej kolejności stosuje się długotrwałą rehabilitację, zarówno fizyczną jak i psychiczną.






Strona niezależnego Dystrybutora nie jest własnością firmy Akuna Polska Sp. z o.o., która nie
ponosi odpowiedzialności za informacje na niej podane.