Anatomia - wątroba

Anatomia - wątroba

Jest największym gruczołem u człowieka. Waży około 1, 5 kg. Wątroba ma kształt skośnie przeciętego jaja kurzego. Jest narządem miąższowym, wskutek czego jest bardzo krucha.


Leży pod prawym łukiem żebrowym i w okolicy nadbrzusznej poniżej przepony, a jej koniec dochodzi do górnej okolicy podżebrowej lewej. Jest narządem bardzo kruchym, więc przy upadku z dużej wysokości, przy uderzeniach w nadbrzusze lub zgnieceniach może nastąpić rozwarstwienie wątroby, z czym zawsze wiąże się większy lub mniejszy krwotok do jamy brzusznej W wątrobie wyróżniamy od góry wypukłą powierzchnię przeponową i skierowaną ku dołowi, lekko wklęsłą powierzchnię trzewną. Na powierzchni trzewnej znajdują się dwie bruzdy: prawa i lewa oraz łącząca je poprzecznie bruzda zwana wnęką wątroby (wrota wątroby), Przez wnękę wątroby przechodzą naczynia krwionośne, limfatyczne, nerwy, przewody żółciowe. Przez wrota wnika do wątroby żyła wrotna. prowadząca krew z nieparzystych narządów jamy brzusznej. Wnika także tętnica wątrobowa właściwa. Prze/ wnękę z wątroby wychodzą: przewód wątrobowy prawy, Iowy oraz naczynia limfatyczne. Miąższ wątroby tworzy dwa piaty - prawy i lewy. Płaty te dzielą s ę na segmenty, które są zbudowane ze zrazików, te zaś z kolei utworzone są z Komórek wątrobowych, czyli hepatocytów. W środku zrazika wątrobowego biegnie żyła centralna, a na jego obwodzie znajdują się: tętnica międzyzrazikowa (gałąź tętnicy wątrobowej), żyła międzyzrazikowa (gałąź żyły wrotnej) i kanalik żółciowy. Gałązki tętnicy międzyzrazikowej tworzą w zraziku wątrobowym sieć tętniczo-żylną. a gałązki żyły międzyzrazikowej wytwarzają sieć żylno-żylną (tzw. sieć dziwna). Krew z tych dwóch układów odpływa przez zatoki wątrobowe do żyły centralnej zrazika wątrobowego, która odprowadza krew do żyły wątrobowej. Żyły wątrobowe uchodzą do żyły głównej dolnej.
Komórki wątrobowe w zraziku układają się w kształcie plastra miodu. Pomiędzy komórkami wątrobowymi są zatoki, które spełniają funkcje fagocytarne, tzn. wychwytują stare krwinki czerwone. Komórki wątrobowe właściwe wytwarzają żółć. która kanalikami żółciowymi odpływa do dwóch przewodów wątrobowych: prawego i lewego. Przewody wątrobowe wychodzą z wątroby przez jej wnękę i wkrótce po wyjściu łączą się w przewód wątrobowy wspólny. odprowadzający żółć do pęcherzyka żółciowego lub do przewodu żółciowego wspólnego, a dalej do dwunastnicy.


Zadania wątroby.
Wątroba przypomina ogromne laboratorium chemiczne, w którym bezustannie toczą się procesy syntezy i rozkładu. Wysoce wyspecjalizowane komórki wątroby odgrywają zasadniczą rolę w przemianie materii, są więc odpowiedzialne za dostarczenie energii, która jest nam potrzebna do podtrzymania funkcji organicznych Wątroba spełnia ważne zadanie w metabolizmie przyjmowanych wraz z pożywieniem węglowodanów, tłuszczów i białek.
Metabolizm węglowodanów
Przemiana węglowodanów w wątrobie polega na tworzeniu glukozy (przez syntetyzowanie z innych substancji oraz przemianę galaktozy i fruktozy w glukozę), jak również na syntetyzowaniu i magazynowaniu glikogenu. Oprócz trzustki wątroba jest najważniejszym organem utrzymującym poziom cukru we krwi.
Przemiana tłuszczów i białek.
Głównym zadaniem wątroby w metabolizmie tłuszczów jest tworzenie trójglicerydów i cholesterolu w celu wyzwolenia energii. Przemiana białkowa w wątrobie polega na rozkładaniu białek na aminokwasy oraz na syntetyzowaniu aminokwasów potrzebnych do funkcjonowania i budowy komórek z innych produktów przemiany materii.
Funkcja odtruwania
Kolejnym ważnym zadaniem spełnianym przez wątrobę jest odtruwanie organizmu Na przykład toksyczny amoniak, powstający w jelitach w wyniku ro2ktadu aminokwasów pod wpływem bakterii, przekształcony jest w wątrobie w mocznik i wydalany przez nerki. W wątrobie odbywa się także rozkład i unieczynnienie alkoholu oraz innych substancji toksycznych.
Wytwarzanie czynników krzepnięcia krwi
Wątroba produkuje większość białek krwi. niezbędnych do życia, w tym albuminy (główny, pod względem ilości. składnik osocza). Albuminy spełniają przede wszystkim funkcje transportowe. Także większość czynników krzepnięcia krwi (protrombina, fibrynogen i inne) jest produkowana w wątrobie, podobnie jak transferryna (białko proste transportujące żelazo).
Przemiana witaminowa i magazynowanie witamin
Niektóre witaminy tworzą się dopiero w wątrobie z prowitamin dostarczanych z pokarmem, tak jak np. witamina A, która powstaje z karotenów. Witaminy D, B12 i K magazynowane są w wątrobie i w zależności od zapotrzebowania dostarczane organizmowi. Dla wchłaniania tych rozpuszczalnych w tłuszczach witamin, niezbędne są kwasy żółciowe, także wytwarzane w wątrobie. Mechaniczne zakłócenia odpływu tych kwasów do jelita cienkiego mogą doprowadzić do niedoboru witamin.

Pęcherzyk żółciowy.
Pęcherzyk żółciowy kształtem przypomina gruszkę. Jego pojemność wynosi około 50 ml. Leży on w dole pęcherzyka żółciowego, na powierzchni trzewnej wątroby. W pęcherzyku żółciowym wyróżniamy dno, trzon i szyjkę. Dno stanowi koniec gruby pęcherzyka skierowany do przodu i ku dołowi. Dno pęcherzyka żółciowego wypełnionego wystaje spod łuku żebrowego przy prawym brzegu mięśnia prostego brzucha. Dno pęcherzyka leży między wątrobą a okrężnicą poprzeczną. Trzon dolega ściśle do dołu pęcherzyka żółciowego, z którym łączy go gruba warstwa tkanki łącznej. Powierzchnia dolna trzonu spoczywa na okrężnicy poprzecznej. Szyjka stanowi końcowy odcinek zwężony pęcherzyka żółciowego, najczęściej jest wygięta w kształcie litery S. Powierzchnia dolna szyjki krzyżuje część górną dwunastnicy. W kierunku wnęki wątroby szyjka przedłuża się w przewód pęcherzykowy. Ściana pęcherzyka składa się z cienkiej błony mięśniowej i błony śluzowej. Włókna mięśniówki gładkiej są nieliczne, luźno ułożone, przeplatają je pęczki tkanki łącznej włóknistej. Błona śluzowa pęcherzyka żółciowego tworzy fałdy układające się siatkowato i ograniczające dołki, na których dnie tworzy niższe fałdziki. Fałdy te zwiększają powierzchnię pęcherzyka. Błona śluzowa posiada trzy rodzaje komórek: zwykle komórki nabłonkowe, komórki ołówkowe i komórki podstawowe.

Przewody żółciowe.
Przewód pęcherzykowy - rozpoczyna się u szyjki pęcherzyka żółciowego, biegnie ku stronie lewej, jest kręty, najczęściej w kształcie litery S i łączy się z przewodem wątrobowym wspólnym. Długość przewodu pęcherzykowego wynosi około 4 cm, a średnica 3 mm. Błona śluzowa wpukla się do światła przewodu i tworzy fałdy spiralne błony śluzowej. Fałdy te tworzą fałd spiralny przewodu pęcherzykowego, którego zadanie polega na usztywnieniu ściany przewodu, co zapobiega jego zginaniu się Przewód wątrobowy wspólny - powstaje z przewodu wątrobowego prawego i lewego we wnęce wątroby .Jego długość to 2-6 cm. średnica około 4 mm. Biegnie on w więzadle wątrobowo-dwunastniczym, które tworzą dwie blaszki otrzewnej, rozciągające się między wrotami wątroby a częścią górną dwunastnicy. Przewód żółciowy wspólny - powstaje z połączenia przewodu wątrobowego i przewodu pęcherzykowego. Przeciętna długość wynosi 7 cm. średnica - 5 mm Przewód żółciowy wspólny biegnąc w dół kolejno układa się za częścią górną dwunastnicy, między częścią zstępującą dwunastnicy a głową trzustki. Jego końcowy odcinek przechodzi przez warstwę mięśniową ściany dwunastnicy i łączy się z przewodem trzustkowym, tworząc rozszerzenie zwane: bańką wątrobowe--trzustkową
Ciekawostka
Wątroba wykazuje nadzwyczajną aktywność przemiany materii, potrafi utrzymać funkcje ciała nawet wtedy, gdy pracuje zaledwie 15% jej komórek.

Tagi: anatomia zdrowie watroba metabolizm




Strona niezależnego Dystrybutora nie jest własnością firmy Akuna Polska Sp. z o.o., która nie
ponosi odpowiedzialności za informacje na niej podane.